Pozycję, jaką osiągnęła Esther Streit-Wurzel (1932-2013) w izraelskiej literaturze dla młodzieży, można porównać do pozycji Hanny Ożogowskiej, Adama Bahdaja, Edmunda Niziurskiego czy Małgorzaty Musierowicz. Jednakże porównanie to nie oddaje całej prawdy. Bowiem o ile do podanej wyżej listy polskich pisarzy dla znamienitych nazwisk, o tyle w izraelskim piśmiennictwie Ester Streit-Wurzel pozostaje zjawiskiem wyjątkowym. W ogólnokrajowym plebiscycie zorganizowanym w roku 2008 jej książka Klasa Alef wśród setek utworów autorstwa miejsce jako najbardziej izraelska powieść, jaka powstała w ciągu sześćdziesięciu lat istnienia Państwa Izrael.
Esther Streit-Wurzel urodziła się 25 lipca 1932 roku w Petach Tikwie, zmarła tamże 7 grudnia 2013 roku. Jej rodzinne korzenie sięgają również Krakowa. Była uwielbiana przez olbrzymie grono czytelników. Właściwie nie było i nie ma w Izraelu osoby, która nie znałaby jej książek. Na pogrzeb pisarki przyszły tysiące ludzi.
W swojej twórczości Streit-Wurzel sięgała po przeróżne tematy, od żydowskich losów w okresie Zagłady, przez nielegalną emigrację do Palestyny i wojnę wyzwoleńczą z 1948 roku, po problematykę związaną z emigracją i aklimatyzacją w Izraelu. W jej książkach pojawiały się rozmaite wątki, w tym kwestie związane z dylematami czasu dorastania, relacjami z rodzicami czy pierwszej miłości, wszystkie wplecione w fascynującą fabułę.
Akcja Klasy Alef zaczyna się pod koniec lata. Do Ganot przyjeżdża Roni Metzger. Chłopak chce zacząć naukę w technikum rolniczym, ale także uciec z domu w Tel Awiwie, który po śmierci matki nie jest już taki jak dawniej. Ganot to mały świat widziany z perspektywy nowej dla siebie sytuacji i własnymi siłami chcą rozwiązywać mniejsze i większe problemy, zarówno praktyczne, jak i emocjonalne. W opinii Chany charyzmatycznej dyrektorki szkoły udaje im się to, choć nie bez wpadek. Bohaterowie Klasy Alef uczą się żyć w tej małej społeczności, przyjaźnią się, zakochują, ale też wpadają w prawdziwe tarapaty.
Książka Esther Streit-Wurzel uczy, że są takie wartości, dla których warto się buntować i podejmować ryzykowne decyzje. To opowieść o miłości, śmierci, tęsknocie, samotności i radości, o tym, że dzięki przyjaźni można pokonać smutek i zobaczyć coś poza samym sobą: skomplikowanym i nastoletnim bytem. To także niezwykła podróż do pięknego Izraela z jego fascynującą dziką przyrodą na pustynię, do gajów pomarańczowych i eukaliptusowych oraz nauka o żydowskich świętach i o tym, że solidarność to jedna z najwyżej cenionych cech w tej społeczności.
W ramach nowej serii Wydawnictwa EMG, którą otwiera Klasa Alef, będą ukazywać się powieści społeczno-obyczajowe przeznaczone zarówno dla starszej młodzieży, jak i dla dorosłych. Autorami książek są twórcy zagraniczni, gdyż celem tego wydawniczego przedsięwzięcia jest czytelnikom wiedzy i narzędzi do rozumienia innych rówieśników z innych krajów, do rozumienia odmienności. Wydawnictwo EMG kładzie w tej serii szczególny nacisk na literaturę małych języków.
Klasa Alef, powieść z 1982 roku, nie traci na aktualności i doczekała się ostatnio ekranizacji w postaci wielosezonowego serialu, bijącego w Izraelu rekordy popularności.
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii obyczajowa
O czym opowiada książka "Klasa Alef" i w jakim klimacie jest utrzymana?
"Klasa Alef" to izraelska powieść obyczajowa skupiająca się na losach Roniego, który po stracie matki rozpoczyna naukę w technikum rolniczym. Historia łączy w sobie motywy dojrzewania, buntu oraz poszukiwania własnej tożsamości w zupełnie nowym, wymagającym środowisku. Czytelnik znajdzie tu realistyczny opis emocji towarzyszących pierwszej miłości i budowaniu skomplikowanych relacji z rówieśnikami. Całość osadzona jest w klimacie lat 80., ukazując uniwersalne dylematy nastolatków w specyficznym kontekście kulturowym Izraela. To lektura pełna autentyczności, która mimo upływu lat nie traci na swojej emocjonalnej sile.
Czy powieść przybliża kulturę i codzienne życie w Izraelu?
Powieść stanowi fascynującą podróż do Izraela, prezentując jego dziką przyrodę, gaje pomarańczowe oraz lokalne tradycje i święta. Autorka szczegółowo opisuje życie w małej społeczności szkoły rolniczej Ganot, gdzie solidarność jest jedną z najwyżej cenionych wartości. Czytelnicy mają okazję poznać realia aklimatyzacji w nowym kraju oraz specyfikę żydowskiej tożsamości tamtego okresu. Jest to doskonała propozycja dla osób zainteresowanych literaturą z innych kręgów kulturowych i autentycznym tłem społecznym. Książka pomaga zrozumieć odmienność i specyfikę życia rówieśników z Bliskiego Wschodu.
Dla kogo książka "Klasa Alef" może okazać się zbyt wymagająca lub nieodpowiednia?
Książka może nie być odpowiednia dla młodszych dzieci ze względu na poruszaną w niej trudną tematykę śmierci, żałoby oraz skomplikowanych dylematów moralnych. Narracja skupia się na problemach starszej młodzieży i dorosłych, wymagając od odbiorcy pewnej dojrzałości emocjonalnej do zrozumienia motywacji bohaterów. Osoby szukające lekkiej, beztroskiej przygody mogą poczuć się przytłoczone realistycznym i momentami surowym obrazem dorastania. Jest to lektura skłaniająca do głębokiej refleksji nad stratą, a nie typowa, czysto rozrywkowa literatura młodzieżowa. Wybór tej pozycji warto poprzedzić gotowością na zmierzenie się z poważniejszymi wątkami społecznymi.
Jakie konkretne problemy młodych ludzi porusza ta historia?
Historia koncentruje się na procesie radzenia sobie z traumą po stracie rodzica oraz trudach budowania pozycji w nowej grupie rówieśniczej. Bohaterowie zmagają się z samotnością, tęsknotą i koniecznością podejmowania ryzykownych decyzji w imię wyznawanych przez siebie wartości. Powieść pokazuje, jak dzięki przyjaźni i wsparciu wspólnoty można pokonać wewnętrzny smutek i zobaczyć coś poza własnym cierpieniem. To wnikliwe studium psychologiczne nastolatka, który musi nauczyć się rozwiązywać problemy praktyczne i emocjonalne własnymi siłami. Książka uczy, że bunt może mieć konstruktywny charakter, jeśli służy obronie ważnych ideałów.
Dlaczego twórczość Esther Streit-Wurzel jest tak ważna w literaturze młodzieżowej?
Esther Streit-Wurzel jest uznawana za jedną z najważniejszych postaci izraelskiej literatury, a jej wpływ na czytelników porównuje się do najpopularniejszych polskich autorów powieści dla młodzieży. Jej książki cieszą się niesłabnącą popularnością, o czym świadczą rekordy oglądalności współczesnych ekranizacji serialowych opartych na jej prozie. Autorka z niezwykłą empatią oddaje głos młodym ludziom, nie unikając tematów trudnych, takich jak emigracja, wojna czy dylematy egzystencjalne. Wybór tej lektury gwarantuje kontakt z prozą o wysokich walorach artystycznych, która została uznana za najbardziej reprezentatywną dla izraelskiej kultury. To pozycja obowiązkowa dla osób ceniących literaturę o dużym znaczeniu społecznym i historycznym.
