Kiedy Nietzsche szlochał. Powieść psychoterapeutyczna

Była to moja pierwsza przygoda z Irwinem D. Yalom’em. Chylę czoła.

Genialny płot twist, którego nie spodziewałam się po takiej książce, i chociaż można było domyślić się pewnych spraw, to jednak byłam miło zaskoczona.

Z tematem hipnozy miałam już doświadczenie i jestem jak najbardziej zaciekawiona co dalej wymyśli nauka, aby iść w tym kierunku. Gdyby tak, dzięki hipnozie, można było „naprawić” nasze skrzywdzone serce, zmienić sposób myślenia… ale czy to bezpieczne? Prawdopodobnie ludzie zaczęli by to wykorzystywać nie tylko w dobrym i leczniczym celu. Niestety.

Rozumiem, że nie każdemu się spodoba, ale mnie zachwyciła.

Nie sądziłam, że wciągnie mnie aż tak. Niesamowita i chociaż nie przeczytam jej drugi raz szybko, to wiem, że kiedyś wrócę. Przywitam się z Breuerem i Nietzschem i od nowa przestudiuję ich problemy.

Świetnie wykreowana, w lekki sposób przedstawia to, z czym borykają się nasi bohaterzy. Na ich podstawie, możemy próbować przemyśleć swoje własne bolączki :).

Zdecydowanie skłania ku refleksji.

Od połowy stała się ciekawsza, początek był dość ciężki do wgryzienia się. myślę, że spokojnie mogłaby być o 1/3 krótsza, ale może to właśnie był jej urok?

Powoli wciągała nas, jak problemy, które rodzą się w naszej głowie. Tak bardzo, że pewnego dnia przyzwyczajamy się do nich i nie potrafimy odróżnić rzeczywistości od…

"Fikcja to historia, która mogła się wydarzyć." André Gide

Mam wielką przyjemność z czytania Yaloma, urzeka mnie każdorazowo i pomysł i styl. Ale też humor, lekki, delikatny, często ironiczny. Oczywiście, książki nie powstałyby gdyby nie ogromne doświadczenie i wiedza autora, a to wartość niepodlegająca ocenie. Strony pełne są mądrych myśli, spostrzeżeń. Cytatów godnych wielkich myślicieli.

Tym razem Yalom bohaterem swojej powieści uczynił Nietzsche'go, prowadzącego dyskusje "obracające się w świecie idei". Ten niemiecki filozof nazywany prorokiem psychoterapii, wywarł ogromny wpływ na Freuda, choć historia ten wkład zbagatelizowała. Kogo poznamy jeszcze? Josef Breuer, Sigmund Freud i Lou Andreas-Salomé. Biorąc na warsztat tak wybitnych bohaterów i książka musi być wybitna.

Łącząc fakty z literacką fikcją autor roztacza przed czytelnikiem wizję początków rodzenia się psychoanalizy. To oczywiście bardzo ogólne streszczenie tej książki, bowiem historie wymyślone przez Yaloma nigdy nie są tak oczywiste jakby się mogło wydawać.

Zwykle pacjent trafia do lekarza aby ten go wyleczył. Trafia do (przynajmniej z założenia) mądrzejszego i bardziej doświadczonego w leczeniu ciała, choć i o duszę często chodzi. A co, gdy każdą ze stron trapi ciężka choroba? A co, gdy pacjent swoją elokwencją burzy pewność lekarza? Kto wtedy jest leczony, kto leczy? Tu się zaczynają schody!

Sullivan, psychiatra amerykański, powiedział, że psychoterapia to omawianie osobistych problemów przez dwoje ludzi, z których jeden jest bardziej przygnębiony niż drugi. Meritum powieści można by rzec.

Powieść traktuje o wewnętrznych demonach, niezrozumieniu ale i życiowym spełnieniu. O popadaniu w rozpacz i utracie wiary w sens życia. Jak to u Yaloma bywa jest sporo o etyce lekarskiej, starości i śmierci.

Powieść czytałam zachłannie. Nie dość, że mnóstwo faktów z dziedziny filozofii i psychoanalizy (ciekawy wątek o hipnozie) to jak zawsze całość sprawnie ubrana w słowa, intryguje i wciąga. Trochę romansu, trochę zagubionych mężczyzn, wielcy naukowcy i przyjaźń, która zmienia życie bohaterów. W tle opanowujący społeczeństwo antysemityzm i barwna epoka fin de siècle.

Poza samą powieścią, wydanie Wydawnictwa Czarna Owca z 2023 r. wzbogacone jest o dość obszerny materiał o powstaniu książki i wywiad z autorem. Polecam bardzo! Rewelacyjna lekcja!

Ps. Jeszcze jedno spostrzeżenie, być może dla kogoś będzie pomocne. Mimo moich zachwytów i swego rodzaju bezkrytycznego podejścia do powieści Yaloma, nie polecam tej książki jako początku przygody z jego twórczością. Wybierz lżejszą, bardziej "powieściową" jak np. "Leżąc na kozetce." To oczywiście subiektywna opinia ale chcę wierzyć, że słuszna.