Rodzina fanatycznych nazistów kochała ją jak własną córkę. Ona sama zakochała się w niemieckim inżynierze, który w klapie marynarki nosił przypinkę partii Hitlera. Jako Anni Gmitruk, folksdojczka ze wschodniej Polski, nigdy nie zdradziła, kim była naprawdę: Malą Rywką Kizel, żydowską dziewczyną z ortodoksyjnej rodziny, której bliscy zginęli w warszawskim getcie. Dzięki hartowi ducha, znajomości języka, mieszance szczęścia i uroku Mali udało się uniknąć ich losu. Po wyzwoleniu przez amerykańską armię wróciła na krótko do Polski, by później przez Izrael trafić w końcu do niderlandzkiego Amstelveen.
Historia Mali opowiedziana została bez wielkich słów i zbędnego moralizowania. To trzymająca się faktów relacja ze świata, w którym człowiek człowiekowi był wilkiem.
„Już nie chcę być człowiekiem” to również opowieść o odkrywaniu tożsamości tej wyjątkowej kobiety. Pieter van Os odbył szereg podróży śladami bohaterki, mocno zagłębiając się w powikłane dzieje naszej części Europy. Obszaru z ciągle powracającymi obsesjami na punkcie pochodzenia i charakteru narodowego.
Opinie o książce
W tej historii Polska to nie malownicze pagórki i złote łany pszenicy. To przelęknione oczy, to tajemnica przetrwania. Tajemnica, którą autor delikatnie uchyla, by zrozumieć jak nastoletniej Mali z chasydzkiej rodziny udało się przetrwać piekło i stać się rodowitą Niemką. A potem latami zmagać się z piekłem własnej pamięci.
Michał Wójcik
Historia Mali jest pretekstem do opowiedzenia o polskich Żydach, ich kulturze, historii, losie, który zgotowali im hitlerowcy i polscy ""sąsiedzi"". To książka o szukaniu własnego miejsca na ziemi, kobiecej sile i pamięci o tym, że przeszłość trzeba cały czas opowiadać, bo może ktoś czegoś się jednak nauczy.
Wojtek Szot
Poruszająca opowieść o życiu urodzonej w Warszawie Żydówki napisana w zupełnie inny sposób, niż polskie reportaże. W małych ludzkich losach van Os odnalazł wielką historię. Czytelnicy ją pokochali. Za ""Już nie chcę być człowiekiem"" autor dostał w Holandii dwie najważniejsze nagrody literackie roku: za reportaż i za książkę historyczną - nikomu przedtem się to nie udało.
Kamil Bałuk
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii reportaż lub z serii Reporterska
Czy książka "Już nie chcę być człowiekiem" to powieść beletrystyczna czy reportaż historyczny?
"Już nie chcę być człowiekiem" to rzetelny reportaż historyczny oparty na faktach i relacjach świadków. Pieter van Os unika literackiej fikcji, skupiając się na dokumentowaniu losów Mali Rywki Kizel z perspektywy historycznej. Publikacja łączy w sobie cechy biografii oraz głębokiej analizy społeczno-politycznej Europy Środkowej tamtego okresu. To pozycja obowiązkowa dla czytelników ceniących literaturę faktu nagradzaną najważniejszymi wyróżnieniami literackimi.
Jaką perspektywę na II wojnę światową przedstawia ta publikacja?
Książka ukazuje unikalny proces przyjmowania tożsamości wroga w celu przetrwania zagłady. Czytelnik śledzi losy żydowskiej dziewczyny, która dzięki doskonałej znajomości języka i sprytowi funkcjonuje w sercu nazistowskich Niemiec jako folksdojczka. Autor analizuje psychologiczne koszty takiej mistyfikacji oraz wpływ traumy na późniejsze życie bohaterki. Reportaż rzuca nowe światło na skomplikowane relacje narodowościowe i mechanizmy wyparcia w powojennej Europie.
W jaki sposób autor zweryfikował historię opisaną w tej książce?
Pieter van Os przeprowadził wieloletnie śledztwo reporterskie, podróżując śladami głównej bohaterki po Polsce, Niemczech i Izraelu. Autor dotarł do archiwalnych dokumentów oraz świadków, aby precyzyjnie odtworzyć realia życia Mali Rywki Kizel. Dzięki temu publikacja zyskała uznanie historyków i została uhonorowana prestiżowymi nagrodami za rzetelność naukową i literacką. Skrupulatne podejście do źródeł sprawia, że jest to wiarygodne źródło wiedzy o losach ocalałych z getta.
Dla kogo ta książka może okazać się zbyt trudna lub nieodpowiednia?
Publikacja nie jest odpowiednia dla osób szukających lekkiej lektury lub klasycznej, heroicznej opowieści o wojnie. Brutalna szczerość w opisywaniu postaw ludzkich, w tym zachowań polskich sąsiadów i traumatycznych wspomnień bohaterki, stawia przed czytelnikiem wysokie wymagania emocjonalne. Treść koncentruje się na bolesnych aspektach utraty tożsamości i dehumanizacji, co wyklucza ją jako pozycję rozrywkową. Osoby wrażliwe na drastyczne opisy losów wojennych powinny podchodzić do tej lektury z dużą ostrożnością.
Czy ta pozycja jest częścią większej serii wydawniczej?
Książka ukazała się w ramach cenionej "Serii reporterskiej" Wydawnictwa Poznańskiego, znanej z wysokiej jakości literatury faktu. Przynależność do tego cyklu gwarantuje wysoki poziom merytoryczny oraz staranne opracowanie redakcyjne tekstu. Publikacje w tej serii dobierane są pod kątem ważnych tematów społecznych i historycznych, które zmieniają postrzeganie współczesnego świata. Wybór tego tytułu zapewnia czytelnikowi dostęp do najlepszych światowych reportaży tłumaczonych na język polski.
