Jeździec bez głowy. Co o ciele wiedzieli ludzie średniowiecza?

Ksiazka jest naprawdę ciekawa i to nie tylko dla zainteresowanych tematem. Napisana łatwym, przyjemnym jezykiem. Dowiedzialam się wielu ciekawostek, myślę ze temat wyczerpany w 100 procentach, bardzo szczegolowo opisany a do tego ryciny pozwalajace lepiej zrozumieć kontekst :) do tego fajne wydanie, od razu rzuca się w oczy na półce, nie sposob jej przegapic.

Jeździec bez głowy autorstwa J. Hartnell moim zdaniem jest zaciekawić nawet najbardziej wybredne osoby. Nawet, te które nie są zaineresowane tą tematyką książki. Bardzo oryginalny pomysł dlatego duże brawa dla autora. Książka jest niemal naładowana średniowieczem. Przecudownie się ją czyta, Chwilami czułem się jakbym żył w tamtych latach. Ogrom wiedzy oraz ciekawostek. Bardzo przypadły mi do gustu również rysunki i obrazki zawarte w książce. Świetne podejście do tematu. Po przeczytaniu czułem się usatysfakcjonowany. Temat rzetelnie objaśniony i niepozostawiający żadnych pytań oraz wątpliwości.

Jack Harynell "Jeździec bez głowy" Co o ciele wiedzieli średniowieczni ludzie,

Od dziś mam swoją nową ulubioną część serii Zrozum. Najlepszą, w moim przekonaniu, jak do tej pory poświęconą chorobom zakaźnym występującym na przestrzeni wieków "Co nas (nie) zabije" zastąpił "Jeździec bez głowy". A przy okazji, jak widać po moich wyborach, bliżej jest mi do kierującej się w stronę historii i nauk humanistycznych tej popularnonaukowej serii niż do szeroko pojętych nauk przyrodniczych.

Nie znaczy to, że "Jeździec bez głowy" jest lekturą stricte historyczną. Łączy ON w sobie wiele różnych dziedzin, tak humanistycznych jak również przyrodniczych. Żeby jednak sięgnąć do historii średniowiecznej medycyny i wiedzy na temat ludzkiego ciała w ogóle, autor musiał przekopać się przez setki wiadomości pozostawionych na kartach średniowiecznych dzieł, zawartych w literaturze i sztuce tamtych czasów. Musiał sięgnąć również do znanych już odkryć archeologicznych. Przejrzeć publikacje, które pozostawili po sobie przedstawiciele świata chrześcijańskiego, islamu oraz judaizmu. To, a także zawarta w książce duża ilość reprodukcji, fotografii czyni ją jeszcze bardziej interesującą.

Wydawałoby się, że ludzie średniowiecza o ciele wiedzieli względnie niewiele. Nie mieli pojęcia, w jaki sposób leczyć wiele chorób, trudności sprawiało im przeprowadzanie operacji, musieli posiłkować się jedynie dostępnymi ziołami, czyniąc to wszystko w dodatku w zgodzie z wyznawaną religią. A jednak już wtedy kształciły się całe rzesze chirurgów, położnych, aptekarzy czy dentystów, nawet jeśli przez społeczeństwo byli postrzegani bardziej jako rzemieślnicy.

Nie mogę się oprzeć, żeby nie wspomnieć tutaj książki, która przypomniała mi się podczas lektury "Jeźdźca bez głowy". Jest nią "Medicus" Noaha Gordona. Książka, która zrobiła na mnie spore wrażenie, czytana wiele lat temu, będąca wieloletnią historią tytułowego Medicusa, czyli Roba J. Cola, ubogiego Anglika, który w XI wieku wyrusza do Persji, żeby tam pobierać nauki u słynnego lekarza tamtych czasów Ibn Siny. Kontynuowana z powodzeniem w następnych częściach, została również jakiś czas temu zekranizowana.

Podoba mi się pomysł przedstawienia ówczesnej wiedzy na temat ludzkiego ciała przez pryzmat jego poszczególnych części. W ten sposób mamy okazję przeczytać rozdziały dotyczące [Adres usunięty].: głowy, zmysłów ludzkich, skóry, kości, serca, brzucha czy genitaliów. Wszystkim towarzyszą pasjonujące opowieści podkreślające ówczesną wiedzę i panujące przekonania, czasem bardzo oddalone od tego, co wiemy dzisiaj. Tym bardziej jest to fascynujące, ponieważ daje obraz drogi, jaką przeszła nauka o ludzkim ciele przez kolejne lata. Bywają jednak takie, znane szczególnie z literatury, które nie zmieniły się nic a nic. Serce nadal pozostało metaforą miłości, symbolem targających człowiekiem namiętności czy zemsty, głowa natomiast reprezentowała wyżyny bądź upadki ludzkiej egzystencji. Była zdolna do gestów czułych i delikatnych, ale również do wszelakich okrucieństw. Balansowanie pomiędzy tym, co znane i dające się wytłumaczyć, a tym co fantastyczne i niewiarygodne pokazywało również, że średniowieczny świat potrafił być naprawdę kreatywny w swoich, dzisiaj uznawanych za nieprawdopodobne, koncepcjach.

Jestem zachwycona.

Choć średniowiecze uważa się za ciemne wieki, to mimo wszystko wciąż jest to jeden z ciekawszych dziejów w historii ludzkości i wiele osób uważa go za niesamowicie ciekawy do zgłębiania. Być może nawet zauważyliście, że rynek wydawniczy ostatnio obfituje w książki, które opisują życie w tamtych czasach, wierzenia i zabobony czy też dawniejsze postrzeganie świata, zwierząt, a teraz również ludzkiego ciała. Jack Hartnell zabiera nas również do tego niezaprzeczalnie ciekawego okresu, aby pokazać nam, jaką wiedzę na temat swojego ciała posiadali ludzie średniowiecza. A to wszystko w książce o jakże doskonałym tytule Jeździec bez głowy zamówionym w księgarni Tania Książka.

Od razu widzimy, że Hartnell miał tutaj konkretny zamysł i plan na przekazanie ogromu wiedzy. Każdy rozdział poświęcił odpowiedniej części ciała, poczynając od głowy, kończąc na stopach. Poruszona zostaje kwestia zmysłów, skóry, kości, serca, krwi, dłoni, brzucha i genitaliów – widzicie więc, że to dosyć obszerna pozycja, która faktycznie ma nam uzmysłowić, co niegdyś sądzono o ludzkim ciele, ale i nie tylko. Tak naprawdę autor nie skupia się jedynie na zagadnieniach czysto medycznych, bowiem jego wywód obejmuje coś znacznie więcej – oto różnego rodzaju ciekawostki z życia codziennego, związane z zabobonami i wierzeniami, a nawet z techniką, nauką i kulturą.

Wiadomym jest, że większość prezentowanych tutaj faktów będzie dla nas czystą abstrakcją i absurdem, jednakże dla ludzi żyjących w średniowieczu to wszystko miało naprawdę solidne podstawy. Autor dokładnie opisuje skąd się brały wszelkie przekonania czy teorie naukowe, a my musimy pamiętać o tym, że wtedy ani lekarze, ani naukowcy, nie mieli takich możliwości, jakie są dzisiaj. Metoda prób i błędów, filozoficzne rozważania nad naturą człowieka, wpływ Kościoła i religii, niesamowita kreatywność – to wszystko doprowadzało do stworzenia pewnych hipotez, które oczywiście stopniowo były weryfikowane z upływem czasu.

Jack Hartnell posługuje się bardzo przyjemnym językiem, zatem przekazywanie wiedzy w tak przystępnym stylu jest zdecydowanie zaletą tej publikacji. To właśnie w taki sposób powinno się uczyć w szkole historii – książka daje piękny obraz czasów średniowiecza, skupiając się nie tylko na aspekcie medycznym, ale jak już wyżej wspomniałam, na wielu innych. Oczywiście czym innym jest kwestia konfliktów zbrojnych, choć to również można w odpowiedni sposób zobrazować, ale sama wiedza na temat życia w średniowieczu powinna być prezentowana właśnie w tak przyjemny sposób, podobnie jak chociażby w książce Mai Iwaszkiewicz, Świnia na sądzie ostatecznym. Ogrom wiedzy i ciekawostek, o których w szkole się nie słyszy.

Oto kolejna książka z serii Zrozum, która wypada naprawdę znakomicie. To jedna z lepszych serii popularno-naukowych, które zagościły na mojej półce. To istna gratka dla fanów tego typu literatury, nawet jeżeli nie jesteście typowymi fanatykami historii. To również niesamowicie fascynujące rozwiązanie dla nauczycieli czy rodziców, którzy chcieliby zachęcić swoich wychowanków do zgłębiania wiedzy z różnych dziedzin – w tym przypadku mają szansę odkryć pełen ciekawostek świat średniowiecza. Świetnie napisana książka, wspaniała forma, ogrom wiedzy i zapadających w pamięć interesujących faktów. Polecam!