Gala

To wspaniała, porywająca i dopracowana w każdym calu opowieść o Rosjance, wychowanej w tym odległym, w sumie mało znanym kraju, osobie, która weszła w świat odmienny od dotychczas jej znanego, stała się muzą, towarzyszką, nieomal boginią. Była także femme fatale o niezaspokojonych apetytach, kobieta nieprzeniknioną, wyjątkową, pełna zmiennych cech charakteru. Była uwielbiana i podziwiana. Jaka jednak była naprawdę? Jaka była prywatnie? Czy ktoś poznał a wystarczająco? Czy udało się to autorce książki, Dominique Bona? Odpowiedż na te i wiele innych pytań znajdziecie w tej niezwykłej książce.

To wyjątkowa opowieść o wspaniałej malarce, kobiecie niejednoznacznej, wyjątkowej, tworzącej wspaniałe dzieła sztuki, ale jednocześnie będącej muzą innych artystów. Z jej towarzystwa energię i natchnienie czerpali najsłynniejsi malarze XX wieku, Paul Eluard, Max Ernst i Salvador Dali.

Nasza bohaterka naprawdę nazywała się Helena Dimitrijewna Diakonowa. To o niej wiemy. Jak z innymi szczegółami tej postaci, jej życia? Dominique Bona, laureatka prestiżowej Prix Renaudot 1988, stworzyła wyjątkową, świetnie udokumentowaną, mistrzowsko napisaną książkę.

Przede wszystkim autorka wspaniale ukazała związki Gali z trzema jakże różniącymi się od siebie artystami. Z każdym z nich związek był wyjątkowy. Jednak to lata spędzone z Salvadorem Dali odcisnęły na Gali największe piętno. Byli niczym jedność, jedna dusza. Ich związek był wyjątkowy, najdłuższy, najtrwalszy, najbardziej intensywny. To właśnie związek z Dalim zajmuje w książce najwięcej miejsca. Nie dominuje on treści, ale jest mocno zaakcentowany, bardzo ciekawie opisany.

Czy pozostali dwaj kochankowie Gali, Eluard i Ernst byli dla niej równie ważni? Jak potoczyły się ich wspólne losy? Dlaczego ich związki się rozpadły? Bona zadaje dużo pytań i co istotne, na nieomal wszystkie znajduje odpowiedż poparta bogatym materiałem biograficznym. Już od pierwszej strony rzuca się w oczy, jak dużo trudu zadała sobie francuska pisarka. Musiała przeszukać stosy dokumentów, zapisków, listów, pamiętników, poznać tak wiele dzieł partnerów swojej bohaterki. Było warto. Gala to książka wyjątkowa, którą wręcz się połyka niecierpliwie przerzucając kolejne strony. Prawdziwa uczta dla każdego, kto ceni wysokiej klasy literaturę, rzeczowo opracowane biografie, niezwykłe postaci. Polecam. Wszystko cudownie wplecione w przemiany ustrojowe, historyczne i obyczajowe początku XX wieku. Genialna książka.

Rosyjska femme fatale

Paul Éluard, Max Ernst, Salvador Dali - co łączy tych wybitnych artystów XX wieku, a raczej kto? Wiecie? Przyznam szczerze, że przed lekturą tej pasjonującej książki nie miałam pojęcia. Teraz już wiem, tych tak różnych mężczyzn, artystów, niespokojne dusze łączyła ona - Gala, ich muza, żona, kochanka, matka, opiekunka, towarzyszka.

Dominique Bona zabiera nas w porywającą podróż w świat poezji, malarstwa, a także przemian historycznych i dziejowych w świecie, jak i świecie artystycznym. I tak wraz z tajemniczą, pełną sprzeczności Rosjanką wędrujemy przez jej życie u boku artystów, przez lata i przeróżne kraje i kontynenty, poznając ją, ale także wiele innych ciekawych osobowości i zagadnień.

Przyznam, że jestem ignorantem jeśli chodzi o zagraniczną poezję, ruchy literackie, takie jak dadaizm czy surrealizm, a tym bardziej jeśli chodzi o malarstwo. Sztuka, malarze, poeci to zupełnie nie moja bajka, ale dzięki publikacji pani Bona mogłam nadrobić swoje braki w wiedzy z tego zakresu i pod tym względem była to doprawdy ciekawa lektura. Postać Gali na początku lektury zupełnie dla mnie obca, po zamknięciu książki jest mi na pewno w jakiś sposób bliższa, poznałam jej burzliwe, pełne przygód życie, ale zupełnie nie jestem w stanie pojąć fascynacji jej osobą, którą obdarzali ją mężczyźni. Być może dlatego, że jestem kobietą, a świat artystyczny jest mi zupełnie obcy. A powiem Wam, że czytając o stylu życia bohaterki tej publikacji i jej ukochanych włos na głowie się jeży i to nie raz. Ale cóż, świat bohemy artystycznej rządzi się swoimi prawami.

Książka ta, jest na pewno ciekawa pod względem historycznym, autorka rzetelnie podeszła do omawianego tematu i widać ogrom pracy poświęconej na stworzenie tej porywającej biografii. Możemy, czytając ją, wynieść z niej doprawdy wiele ciekawych informacji o świecie artystów, poetów, literatów i malarzy z okresu XX wieku, a także poznać te fascynujące osobowości, jakby nie patrzeć właśnie dzięki Gali. Miłośnicy sztuki będą na pewno bardziej ukontentowani niż czytelnik zupełnie nieinteresujący się sztuką, ale jeśli jest otwarty na nowe i ciekawy barwnych ludzi, to ta książka także go nie zawiedzie. Ja rozczarowana nie jestem, mało tego, powiem, że zaintrygowały mnie omawiane tu dzieła wielu artystów, że chętnie zajrzę do internetu by je sobie obejrzeć, gdyż wklejka w publikacji daje czytelnikowi zaledwie ułamek dzieł przywoływanych tu artystów i to tych najsilniej związanych z Galą. I przede wszystkim jest to książka o niezwykłej kobiecie, tajemniczej, zagadkowej, spragnionej miłości, luksusu, wygodnego życia, potrafiąca dla ukochanego mężczyzny poświęcić się, swoje pragnienia, marzenia, ale także potrafiąca spełniać swoje zachcianki, chodząca własnymi ścieżkami, raz gorąca, a kiedy indziej chłodna, dumna, wyniosła, ceniąca prywatność i samotność, kochliwa, dominująca, niezwykła kobieta i osobowość, chroniąca swój wewnętrzny świat i stanowiąca zagadkę, której nie potrafili rozgryźć nawet oni - jej ukochani.

Podsumowując ten mój wywód polecam Wam tę publikację, jest ciekawa, szokująca, pasjonująca i wzbudzająca zainteresowanie malarstwem i poezją XX wieku nawet u osób, które są zupełnymi ignorantami w tych dziedzinach. Dziękuję wydawnictwu Oficyna Noir sur Blanc za możliwość lektury.