Dziewczyny z Wołynia

Dziewczyny z Wołynia” Anny Herbich

Wspaniała książka Anny Herbich. Kolejna z serii. Polecam gorąco. Poruszony temat nie jest łatwy i przyjemny mimo wszystko książkę czyta się dobrze czasami ze łzami w oczach, czasem ze złością na tych przez których dochodziło i dochodzi do takich tragedii jakimi są wojny i wszystko czego przez nie doświadczają ludzie. Czasami mam wrażenie, że nie uczymy się wcale na błędach przeszłości choć powinniśmy i ciągle popełniamy je od nowa wywołując konflikty między krajami.

„Nie ma takiej przeciwności losu, której człowiek nie byłby w stanie pokonać. Nie ma sytuacji, z której nie mógłby wyjść obronną ręką. Historia kobiet i dziewcząt z Wołynia, które przeszły piekło, ale nigdy się nie poddały, jest tego najlepszym dowodem.” (s. 267)

„Dziewczyny z Wołynia” to pozycja obowiązkowa dla każdego. Historie kobiet, które przeszły piekło nigdy bowiem nie powinna zostać zapomniana. Musimy przekazywać ją kolejnym pokoleniom, aby pamiętali o pomordowanych Polakach.

Spodobał mi się powtarzający się schemat każdego rozdziału. Na początku poznajemy wstrząsający opis zbrodni dokonanej na rodzinie bohaterki danego rozdziału. Później kontrastujący opis życia na wołyńskiej wsi sprzed wojny i sprzed ataków banderowców. Poznajemy historię rodziny, odczuwamy szczęście, dobrobyt i miłość… I nagle wszystko się kończy... Śmierć, cierpienie, ból… I wspomnienia spokoju, które nigdy już nie wróci. Jak pisze pani Józefa Bryg: „Mimo że przecież minęło już tyle lat… to wszystko we mnie siedzi, tkwi. Jest jak nigdy niegojąca się rana. (s. 164)”.

W opisanych historiach poznamy też dalsze losy ocalonych kobiet. Dowiadujemy się o ich wykształceniu, karierze zawodowej i co najważniejsze o rodzinie. Bo każda z kobiet znalazła w swoim życiu miłość, każda założyła rodzinę, ma dzieci, wnuki i prawnuki. Pięknie powiedziała o tym pani Zofia Szwal: „Dzieci i wnuki to moje zwycięstwo nad banderowcami. Nie udało wam się. Ponieśliście klęskę. My żyjemy.” (s. 241)

Nie mogę pominąć współczesnych zdjęć bohaterek książki, które znajdują się na początku każdego rozdziału. Widzimy piękne starsze panie, niektóre z uśmiechem na ustach, wszystkie silne, pogodne, eleganckie… Tylko ten smutek w ich oczach… To ON zdradza jak mocno wydarzenia sprzed wielu lat wpłynęły na ich całe życie…

„Na świecie jest tylko jedna rzecz gorsza od wojny. Tą rzeczą jest ludobójstwo. Masowy mord na całym narodzie. Mężczyznach, kobietach i dzieciach. Na bezbronnych ludziach. To właśnie miało miejsce na Wołyniu. Ukraińscy nacjonaliści próbowali zabić każdego Polaka, który dostał się w ich ręce. Niezależnie od jego pochodzenia, wieku i płci”

Najnowsza książka Anny Herbich zatytułowana „Dziewczyny z Wołynia” przedstawia historie dziewięciu kobiet, które przetrwały straszne, krwawe wydarzenia rozgrywające się w czasie drugiej wojny światowej na Wołyniu. Wydarzenia te, które z całą mocą należy nazwać ludobójstwem zostały dokonane przez ukraińskich nacjonalistów na ludności przede wszystkim polskiej, ale także rosyjskiej, ukraińskiej i ormiańskiej, która zamieszkiwała te tereny.

„To straszne, do czego zdolny jest człowiek. Jaką krzywdę może wyrządzić bliźniemu w imię obłędnej, nienawistnej ideologii…”

Kiedy czytamy opowieści kobiet, którym udało się przeżyć te wydarzenia, ma się nieodparte wrażenie, że to nie może być prawdą. Przecież człowiek nie jest zdolny do takiego okrucieństwa, nie może wyrządzić aż takiej krzywdy innemu człowiekowi, często sąsiadowi, z którym przez wiele lat wcześniej żyło się w dobrych stosunkach. Jednak w pewnym momencie musimy uzmysłowić sobie tę bolesną prawdę, że przedstawione wydarzenia naprawdę miały miejsce…

Książka odsłania naturę zła w człowieku ukazuje do czego jest zdolny. Pokazuje, że często ideologia błędnie rozumiana lub zbyt mocno interpretowana popycha człowieka do nieludzkich wręcz czynów. Wojna jest jednym z najtrudniejszych doświadczeń, jakie mogą spotkać człowieka w życiu. Jest to doświadczenie o tyle tragiczne, ponieważ często dotyczy nie tylko tej sfery fizycznej, ale także- a może przede wszystkim- sfery psychicznej. W historii świata ludzkość miała do czynienia z dwiema wielkimi wojnami, które swoim zasięgiem objęły cały świat. Ukazała wówczas, że wojna doprowadza do kompletnej ruiny oraz całkowitego odczłowieczenia.

W kontekście historii kobiet przedstawionych w książce „Dziewczyny z Wołynia” podkreślić należy, że wydarzenia rozgrywające się na Wołyniu, których były naocznymi świadkami, zostawiły trwały ślad w ich psychice i stanowiły poniekąd o ich tożsamości. Pomimo iż kobiety te przetrwały wojnę i rzeź wołyńską, to ich przetrwanie jest wyłącznie przetrwaniem fizycznym, ponieważ ich psychika i określenie własnej siebie mocno na tym ucierpiały.

Pisząc te słowa mam przed oczami niektóre wydarzenia, które rozegrały się na Wołyniu. Zwłaszcza, że po lekturze książki oglądałam film „Wołyń” Wojciecha Smarzowskiego. Część wydarzeń przedstawionych w filmie była zbieżna z tymi, które zostały opisane w książce. Jednak ani filmu, ani książki nie można traktować jako jedność, trzeba je rozdzielić, ponieważ nie były dla siebie nawzajem inspiracją.

Jedną istotną kwestię warto podkreślić. Otóż w słowach tych kobiet nie ma nienawiści, nie pragną one zemsty. Co jest tak po ludzku dziwne, ponieważ ludzką rzeczą jest pałać nienawiścią do osób, które przyczyniły się do śmierci członków swojej rodziny. Kobiety te nie pragną jednak zemsty, chcą aby prawda o tamtych wydarzeniach wreszcie ujrzała światło dzienne. Chcą upamiętnić śmierć swoich ukochanych rodziców, braci i sióstr i postulują, aby w przyszłości takie wydarzenia nie miały już nigdy miejsca.

Moim zdaniem, książka „Dziewczyny z Wołynia” porusza bardzo ważny temat. Podczas jej lektury czytelnikowi towarzyszą różnorodne uczucia – wzruszenie i strach jednocześnie. Trzeba podkreślić, że opisane wydarzenia potrafią niezwykle poruszyć człowiekiem. To wszystko sprawia, że obok tej książki nie można przejść obojętnie.

Bardzo lubię serię „Prawdziwe historie” Wydawnictwa Znak Horyzont. Cenię publikacje Kamila Janickiego, ale szczególne miejsce na mojej półce zajmują książki Anny Herbich. Jej „Dziewczyny...” to historia w niezwykle przystępnej formie, opowiedziana ustami świadków opisanych wydarzeń. Najnowszej części cyklu zatytułowanej „Dziewczyny z Wołynia” trochę się bałam. Wiedziałam, że opowieści przedstawione na jej stronach przyniosą wiele emocji, gniewu, bólu i łez. Nie pomyliłam się – było smutno, momentami ciężko, ale cieszę się, że sięgnęłam po tę książkę. Bohaterki Anny Herbich zasługują na to, by zostać wysłuchane.

Wołyń. Miejsce niemal mityczne, dziś przez Polaków utożsamiane głównie z ludobójstwem, jakie miało tam miejsce 75 lat temu. Dla kobiet z książki Anny Herbich to przede wszystkim dom. Mała ojczyzna tworzona przez zielone łąki, lasy, malownicze wioski i leniwie płynące rzeki. Miejsce, gdzie obok siebie zgodnie żyli Polacy, Ukraińcy, Żydzi czy Czesi. Kraina szczęśliwego dzieciństwa utracona nagle i boleśnie. Co ponadto? Cierpienie. Wspomnienie strasznych scen, krzywdy najbliższych, zdewastowanych lub spalonych gospodarstw, bólu i krwi.

Dziesięć kobiet, dziesięć Wołynianek, którym jakimś cudem udało się przeżyć tę gehennę. W chwili, gdy banderowcy mordowali Polaków były tylko dziećmi. Mimo to ich wspomnienia są żywe. Patrzyły na ciała swoich bliskich, na maltretowanych sąsiadów, na żywcem płonącą trzodę. Opowiadają o kryciu się w piwnicach, łanach zbóż, budynkach gospodarczych. O ciągłym strachu, jaki towarzyszył ludziom świadomym, że najbliżsi sąsiedzi rozpoczęli na nich polowanie. O rozpaczliwej nadziei, jakiej czepiali się Polacy, sądząc, że skoro nikomu krzywdy nie zrobili, ich również nikt nie skrzywdzi… Ale historie bohaterek Anny Herbich to nie tylko krwawa jatka, krew i łzy. To również piękne wspomnienia o Wołyniu, który nigdy nie powróci. O pięknych strojach, szczęśliwych rodzinach, zadbanych gospodarstwach, szumiących sadach i wyjątkowych tradycjach. Potrafię sobie wyobrazić, jak Wołynianki uśmiechają się, snując opowieść o tej pięknej krainie, jak błyszczą im oczy. Bo i ja uśmiechałam się przez łzy, czytając, jak pięknie to opisywały.

Lektura Dziewczyn z Wołynia z pewnością nie jest łatwa, jednak bardzo się cieszę, że sięgnęłam po tę pozycję. Nie odważyłam się obejrzeć filmu Wojciecha Smarzowskiego, bojąc się brutalnych scen, zyskałam za to relację dzielnych kobiet, które przetrwały tę rzeź. Pamięć o tych strasznych wydarzeniach żyje, póki żyją one. Póki my podsycamy płomień pamięci i oddajemy cześć zamordowanym

"Dziewczyny z Wołynia" to kolejna książka z popularnego i wartościowego cyklu "Prawdziwe historie". Bohaterkami publikacji są kobiety urodzone w okresie dwudziestolecia międzywojennego, niektóre kilka lat przez wybuchem II wojny światowej, inne nieco szybciej. Ich miejscem pochodzenia jest województwo wołyńskie, w którym osiedliło się wielu polskich żołnierzy, a którzy otrzymali tam ziemię za zasługi wojenne. Ich domy zbudowano na wołyńskich wsiach, gdzie zgodnie sąsiadowali ze sobą Żydzi, Polacy i Ukraińcy. Nie brakowało też rodzin mieszanych. Do wybuchu II wojny światowej panowała zgoda. Po 17 września 1939 roku ziemię zajęli Rosjanie, a po wybuchu wojny Niemcy- Związek Radziecki władzę przejęli Hitlerowcy pod skrzydłami których ukraińscy nacjonaliści rozpoczęli prześladowania i zbrodnie na Polakach, których chciano wymordować by powstała samostijna Ukraina.

O rzezi na Wołyniu długo się nie mówiło. A życie straciło wtedy około 100 000 naszych rodaków. Ginęli tylko dlatego, że byli takiej a nie innej narodowości. Bestialsko mordowano dzieci i kobiety, mężczyzn i starców. Nie oszczędzano nikogo. Szerzyły się zbrodnie, ludobójstwo, gwałty i rabunki. Narzędziami zbrodni były widły, siekiery i kosy. Broń palna i noże. Mordowano w domach i w polu, w kościele w trakcie nabożeństw. Życie tracili młodzi i starzy, całe rodziny. Nielicznym cudem udało się przetrwać i przekazywać świadectwo o pogromie. Wśród ocalałych były bohaterki tejże książki. Wtedy małe dzieci lub nastolatki. Dziś sędziwe staruszki w umysłach których bolesne wspomnienia nie zatarły się. Zostały na całe życie boląc i nie dając w spokoju żyć. To całkiem zrozumiałe, że to, co widziały młode oczy przeraziło i rozjątrzyło rany, które nie mogły się zagoić.

"Dziewczyny z Wołynia" to dzieci, które były świadkami zbrodni na ich rodzicach, dziadkach, rodzeństwie, bliskich i sąsiadach, a które przeżyły by dać świadectwo. Ich relacje są bezcenne i głęboko poruszające. Autentyczne i wyciskające łzy. Odważnie przedstawiające fakty i wołające o pamięć. Ich dzieciństwo to dwa obrazy mocno ze sobą kontrastujące. Sielanka wiejskiego życia, rodzinnego ciepła i koszmar strachu, śmierci, wygnania i sieroctwa. Ocalałe dzieci z Wołynia przeżyły sporo. Na wiele lat zamknięto im usta. Dopiero po upadku komunizmu mogły wrócić w rodzinne strony i upamiętnić pomordowanych krzyżami i pomnikami. Dziewięć opisanych historii mocno chwyta za serce i daje obraz wydarzeń, które zasługują na potępienie. Dziś wreszcie mówi się o Wołyniu w Polsce otwarcie. Na Ukrainie krążą nadal dwie prawdy.

Książka jest znakomita i godna polecenia. Dopracowana i bardzo przemawiająca. Mówią zapisane słowa, mówi przepiękna okładka. Przemawiają kobiety, które wykazały dzielność i hart ducha. Opowiadają swoje historie prostymi słowami, które trafiają w serce i duszę, które uświadamiają co przeżyli Polacy, za to, że byli znienawidzonymi Lachami.

Gorąco polecam. To bardzo wymowna lekcja historii, o której długo nie wolno było mówić.

To jedna z najbardziej bolesnych książek, jaką miałam przyjemność czytać.

"Prawdy bowiem wydrapać się nie da. Nie da się jej wymazać z ludzkiej pamięci. Żyją ocaleni, świadkowie tego, co się stało. "

Nie łatwo jest wybaczać. Zwykłe kłamstwo, niewielkie przewinienie, a nawet większe, jak zdrada, czy kradzież, może być powodem wielkiego cierpienia, którego nie da się wybaczyć. Jak więc ktoś może prosić o wybaczenie ludzi, tak naprawdę dzieci, które były naocznym świadkiem ludobójstwa, morderczych tortur. Dzieci, które na własne oczy widziały śmierć swoich rodziców, sąsiadów, rodzeństwa. Nie można tego wybaczyć. Do dnia dzisiejszego, choć z rzezi wołyńskiej nie ma już prawie nikogo, nie udało się wymóc na oprawcach ujawnienia prawdy. Istnieje nasza prawda i ich prawda. Która z nich jest bardziej prawdziwa? Jakim trzeba być człowiekiem, by z siekierą w ręku mordować niewinnych niczemu sąsiadów i czerpać z tego radość? Jakim trzeba być potworem, by nie mieć z tego powodu żadnych wyrzutów sumienia?

Poruszająca książka, przy której nie da się nie płakać, po której ciężko się otrzasnąć. Książka na faktach, którą bardzo wam polecam.

Książka zrobiła na mnie niesamowite wrażenie, wciąż do niej wracam myślami. Serdecznie polecam.

Anna Herbich w swojej kolejnej książce ( po Dziewczynach z Powstania, Dziewczynach z Syberii, Dziewczynach z Solidarności) podejmuje ponownie bardzo trudny temat. Tym razem to chyba najtrudniejsza pod względem emocjonalnym książka.

Dziewczyny z Wołynia. Prawdziwe historie to książka zawierająca niezwykle poruszające historie. Bohaterki opowiadają o rzezi tak, jak to wydarzenie zapamiętały, widziały, tak jak go doświadczyły. Opowiadają co widziały, jak zawalił im się cały świat, jakie piętno to wywarło na ich dalszym życiu.

Nam, czytelnikom żyjącym bezpiecznie w XXI wieku nawet trudno sobie wyobrazić, co te kobiety przeżyły.

Nie będę wam tego przybliżać. Nie dałabym rady, a poza tym nie ma to najmniejszego sensu. Sens ma jedynie przeczytanie tej wspaniałej książki.

Herbich żeby zebrać tak obszerny materiał do swojej książki, musiała przeprowadzić wiele rozmów. W trakcie lektury zastanawiałam się, jak bardzo bolesny dla bohaterek książki musiał być powrót do tamtych wydarzeń, opowieść o tych wydarzeniach. Opowiadanie o rzezi, śmierci najbliższych to traumatyczne doświadczenie niezależnie od tego ile czasu od tych dni minęło. Jestem pełna podziwu, że się na to zdobyły.

Dziewczyny z Wołynia... nie są książką, którą można przeczytać w ciągu 1-2 dni. Ogrom tragedii, bólu, jaki zgromadzony jest na kartach książki sprawia, iż opowieści trzeba sobie dozować. To bolesna i bardzo emocjonalna lektura.Przygotujcie się na szok, niedowierzanie i na to, ze w trakcie lektury niejeden raz będą wam sie cisnąć łzy do oczu.

Gorąco polecam.

Żona Lota zamieniła się w słup soli bo spojrzała jeszcze raz na Sodomę. Być może dlatego że chciała ostatni raz zobaczyć miasto, które kochała, w którym była szczęśliwa. „Dziewczyny z Wołynia” Anny Herbich też musiały uciekać tak jak stały, nie zabierając ze sobą żadnych pamiątek, ubrań, jedzenia. I pewnie nie jedna obróciła się aby spojrzeć ostatni raz na swoją wioskę, na swoje dzieciństwo. Młode zostały siłą wyrwane z miejsc które kochały. Janina, Helena, Zofia, Rozalia i wiele innych dziewcząt uciekały bo gonili ich sąsiedzi – Ukraińcy – z którymi przed wojną wspólnie się modlili, weselili, jedli, pracowali. Dlaczego znowu ludzie ludziom zgotowali ten los? Bo rozumiem że obcy nachodzą domy i wyrzucają – bo wtedy była okrutna wojna. Ale żeby to brat bratu wydarł ostatnią rzecz, pobił, znęcał się, zamordował? Niedobitki Polaków uciekli w obce strony – w tym te dziewczynki, mające po kilka lat, bez niczego, bez matki, bez ojca, bez ojczyzny. Jednak przetrwały aby dać świadectwo. „żyją ocaleni. Tacy jak ja. I my mówimy prawdę. Przekazujemy ją naszym dzieciom i wnukom. Kolejnym pokoleniom”. Polecam.

Dziewczyny z Wołynia. Prawdziwe historie.

Herbich Anna.

„W 1939 roku sielskie życie na Wołyniu się kończy. Polska upada, zmieniający się okupanci sieją postrach. Jednak największe zagrożenie przychodzi ze strony, z której nikt się tego nie spodziewał. Sąsiadów. Kumów. Ukraińców. Wiedzeni banderowską wizja Ukrainy zaczynają mordować Polaków. Wołyńskie dziewczęta były jeszcze dziećmi, gdy rozpoczął się pogrom. Widziały śmierć rodziców, braci, sióstr i rzeź całych wsi. Słyszały błagania bezbronnych ofiar opętanych szałem mordu Ukraińców. Z dnia na dzień straciły nie tylko najbliższych, ale również swoją ojcowiznę”.

Książka jest zbiorem opowiadań i wspomnień kilku sędziwych już kobiet, które przeżyły w dzieciństwie piekło. Jakimś dziwnym zbiegiem okoliczności przeżyły zbrodnię ludobójstwa ludności Polskiej przez Ukraińców na Wołyniu. Na zawsze w pamięci pozostały im te niewyobrażalne zbrodnie, których świadkami były. Utraciły wtedy wszystko, co miały najcenniejsze. Rodziców, rodzeństwo, dziadków, krewnych, sąsiadów, przyjaciół a także całe dzieciństwo.

„Dziewczyny” opowiadają o swoich dramatycznych losach, o utracie, o cierpieniu, o próbach powrotu do życia. Każda z nich miała inny życiorys, ale łączy je jedno. Szanują i pielęgnują pamięć o pomordowanych przodkach. Działają w stowarzyszeniach, upamiętniają miejsca kaźni i dają świadectwo, aby nigdy te zbrodnie nie zostały zatarte przez czas i ludzi. Książka jest zapisem dramatycznych wspomnień, ważne jest aby przesłanie jakie niesie dotarło do jak najszerszej rzeszy ludzi.

Książkę wydało Książkę Wydało Wydawnictwo: Znak Horyzont.

Polecam,

Zdzisław Ruszkowski.

Kolejna wspaniała książka Anny Herbich.Czwarta z serii ,,Prawdziwe historie,,

Jeśli ktoś czytał poprzednie,na pewno sięgnie i po tę.

Wszystkim innym polecam gorąco.

To nie jest łatwy temat.Opisy rzezi wstrząsają czytelnikiem.Ale książkę czyta się zaskakująco łatwo i szybko.Może dlatego,że historie opowiadają poszczególne bohaterki ze swojej perspektywy.Perspektywy małych dziewczynek,ktore przeżyły piekło,straciły najbliższych.Które z konsekwencjami mierzą się do dziś.

A okładka przepiękna,przyznajcie sami.

Herbich to już nie nazwisko, a marka rzetelnego wywiadu. Tym razem autorka oddaje głos dziewięciu kobietom, które przetrwały brutalne czystki na Wołyniu. Dziewięć różnych relacji przedstawia dziewięć rzezi na tle nacjonalistycznym. Kobiety dzielące się swoją historią przetrwały wraz z pamięcią o tamtych wydarzeniach. Teraz, bardzo często po raz pierwszy, dzielą się swoimi wspomnieniami i obawami o lepsze jutro.

„Dziewczyny z Wołynia Prawdziwe historie” Anna Herbich to wstrząsajaca lektura. Opowieść dziewięciu kobiet, których dzieciństwo zostało przerwane przez wybuch wojny

i wydarzenia będące jej następstwem. Dni które spłynęły krwią są częścią historii dwóch narodów i wzajemne relacje naeży teraz budować nie dopuszczając do zapomnienia

i gloryfikacji ludzi stojacych na czele tych którzy przychodzili aby mordować i grabić. Życie tych którzy przeżyli nigdy jużnie było takie jak wcześniej. Nie można zapomnieć o tym, że widziało się okrutną śmierć swoich bliskich, sąsiadów przyjaciół.

Wstrząsające historie ocalałych z wołyńskiej masakry kobiet. W czasie pogromu te dziewięć kobiet było jeszcze dziećmi, malutkimi… które zostały zmuszone szybko dorosnąć. Tylko jak małe dziecko ma zrozumieć coś, czego zrozumieć się nie da? Jak żyć, gdy odebrano mu wszystko: rodzinny dom, ukochanych rodziców, rodzeństwo, poczucie bezpieczeństwa i dziecięcej beztroski… wszystko.

Dziewięć kobiet opowiada o dokonanym na Wołyniu przez Ukraińską Powstańczą Armię – UPA – ludobójstwie. I nie chodzi o rozdrapywanie ran, ale o pokazanie do czego zdolny jest człowiek, jak potrafi być okrutny z powodu jakiejś absurdalnej ideologii i zwyczajnej chęci zagrabienia czyjejś własności. Takie świadectwa powinny być przestrogą i uświadamiać, jak niewiele trzeba, żeby doszło do tragedii.

Ogrom okrucieństwa opisany przez uczestniczki masakry jest niewyobrażalny. Poznajemy życie dziewięciu kobiet naznaczonych przez tragiczną historię, która siedzi w nich głęboko mimo upływu 75 lat. Niestety po raz kolejny okazuje się również, że przeżycie niewyobrażalnej traumy nie gwarantuje, że wyczerpany został LIMIT nieszczęść przypadających na jedno życie.

Nie da się nie płakać czytając tę książkę, nie da się wyrzucić jej z głowy. Wstrząsa i wywołuje całą gamę uczuć. To bardzo trudna lektura, bo opisuje straszne i niestety prawdziwe historie.

Kiedy czytam takie książki, łzy same się cisną do oczu, a w żyłach buzuje krew. Jak to możliwie, że człowiek człowiekowi zgotował taki los? Tylko dlatego, że byli Polakami, musieli zginąć. Od ciosu siekierą, z odrąbaną głową, zatłuczeni zwykłymi kijami... bez godności, bez pamięci, pochowani gdziekolwiek...

Książka jest częścią pięknej i wzruszającej serii pt. Historie prawdziwe. Każda książka będąca częścią tej serii opowiada o losach pewnej grupy ludzi. Wraz z córką z zapartym tchem przeczytałyśmy "Dziewczyny z powstania", pochłonęłyśmy również "Dziewczyny z Syberii" i kilka innych. Każda z tych książek jest bestsellerem, każda zasługuje na uwagę. Żadna jednak nie była tak bardzo drastyczna w opisach tego, co się działo....

"Dziewczyny z Wołynia" to trochę mylny tytuł. Powinno być "Dzieci z Wołynia", albo "Dziewczynki z Wołynia". Te wspomnienia są właśnie dlatego bardzo poruszające, bo mówią o nich kobiety, które w 1943 r. - kiedy mordowanie Polaków było najbardziej zaciekłe - miały w najlepszym wypadku 16 lat. Najmłodsza z bohaterek książki miała wówczas 4-5 lat. Cóż musiało dziać się w tej małej główce....

Dziewczyny z Wołynia snują dla nas swoje opowieści, odsłaniając masakryczne szczegóły zbrodni, których były świadkami. Zbrodni na rodzicach, dziadkach, sąsiadach, a nawet osobach, które pojawiły się przypadkiem - przyjeżdżając w gościnę. Przeżyły cudem - zasłonięte ciałami innych zamordowanych, albo ukryte pod płotem, lub w stogu siana. Najczęściej zostawały zupełnie same - spłakane i zrozpaczone szukały pomocy gdziekolwiek. Same o sobie mówią, że przeżyły głównie po to, aby dać świadectwo.

Każda z bohaterek książki opowiada o rzezi po swojemu. Jedna całą swoją opowieść poświęciła tej tragedii, inne tylko cząstkę, opowiadając również o tym, jak potoczyły się Ich losy po wojnie. Czytając te opowieści, czytelnika nie opuszcza uczucie strachu i zagrożenia. Nawet w dorosłym życiu kobiety te, raz po raz przeżywają rozpacz tamtych dni. Jedna z nich mówi wyraźnie, że bardzo trudno jest wybaczyć... Należy pamiętać, że przez bardzo długi okres ocalałe z rzezi kobiety nie mogły mówić o tym, co widziały. Za czasów komuny rzeź wołyńska nie istniała, a mówienie o niej mogło sprowadzić tylko nieszczęście i więzienie. Dopiero po upadku komunizmu, nasze bohaterki mogły wrócić do swoich rodzinnych stron. Wiele jest w książce zdjęć, które pokazują zarośnięte chaszczami pole i zawierają podpis: Tu stał dom rodzinny...."

Dziewięć bohaterek, dziewięć historii... każda inna, a jednocześnie każda, jakże podobna do kolejnej. Ich opowieści są poruszające. Każda wspomina życie przed wojną - piękne stroje, dostatek, sielskie dzieciństwo, dobre serce sąsiadów. Kilka z nich wspomina, że mieszkańcy nie zwracali uwagi na narodowość sąsiada. Żyli ramię w ramię, jak równy z równym. Aż do wojny, kiedy to wszystko się skończyło.

Porażająca książka, która powinna być czytana wszędzie i przez każdego. Musimy pamiętać sami i nie dać zapomnieć innym. Dla tych ludzi, którzy umierali tylko dlatego, że byli naszymi rodakami. Musimy pamiętać, bo z książki wyraźnie wynika, że na Ukrainie nadal są dwie prawdy...

Anna Herbich słynie z niezwykle życiowych historii. Spod jej pióra wyszły historie o kobietach z Powstania, Syberii, Solidarności i Wołynia.

To, co wydarzyło się kilkadziesiąt lat temu na Wołyniu, może mrozić krew w żyłach. Ukraińcy, mieszkający obok Polaków, postanowili ich wymordować. Nie rzadko ginęły całe rodziny. Bohaterkom książki Anny Herbich udało się jednak przeżyć. Dziś mogą opowiedzieć swoją historię.

To, że te dzieci przeżyły, było prawdziwym cudem. Każda historia jest inna, jednak wszystkie pokazują okrucieństwo Ukraińców. Nie mam prawa oceniać tych świadectw prawdy, jednak nie ukrywam, że spodziewałam się po tej publikacji większych emocji.

Niektóre z przytoczonych historii są naprawdę tragicznie. Bohaterki skupiają się nie tylko na samej rzezi, ale także czasach przed i po. Całość została opatrzona dość dużą ilością zachowanych biało-czarnych fotografii. Na końcu znajduje się także kalendarium wydarzeń.

,,Dziewczyny z Wołynia" to historie 9 już teraz kobiet, którym udało przeżyć się ukraiński pogrom. Nie jest to pozycja łatwa, jednak ukazuje, w jaki sposób Ukraińcy zbuntowali się przeciwko Lachom, jak nazywano nasz naród.