Stulecie widziane z perspektywy… obrazu.
Wszystko zaczyna się w 1919 roku w lesie na obrzeżach Berlina, gdzie Otto Mueller maluje jeden ze swych obrazów. Stopniowo z białej płaszczyzny pierwszych stron komiksu wydobywają się kształty, ale nie te, których się spodziewamy – widzimy las, malarza i jego muzę, pracownię i ich codzienne życie, które wkrótce zostanie zagarnięte przez burzliwą historię tamtych czasów...
Przechodząc z rąk do rąk, obraz Dwie nagie dziewczyny staje się świadkiem dojścia do władzy w Niemczech narodowego socjalizmu, państwowego antysemityzmu, prześladowań i ograbiania żydowskich rodzin, nazistowskiej nagonki na sztukę nowoczesną jako „zdegenerowaną”, rozpaczy, wojny, ale także przetrwania.
Luz tworzy wyjątkowe dzieło: jako czytelnicy widzimy i słyszymy tylko to, co rozgrywa się bezpośrednio przed płótnem Muellera. W ten sposób autorowi udaje się zbudować fascynujący obraz epoki i społeczeństwa, a jednocześnie zaapelować o czujność wobec umacniania się skrajnej prawicy oraz wszelkich form cenzury.
Wiele czasu poświęciłem monachijskiej wystawie „Sztuka zdegenerowana”. Tam dzieła sztuki dosłownie zamieniano we wrogie symbole. Widzę w tym pewną paralelę do własnych doświadczeń. Dlatego chciałem opowiedzieć historię jednego z obrazów z tej wystawy – dzieła, które mimowolnie stało się częścią najważniejszej prezentacji malarstwa XX wieku. Luz
Książkę wydano dzięki dofinansowaniu Instytutu Francuskiego w ramach programów wsparcia wydawniczego."
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii komiksy europejskie
W jaki sposób prowadzona jest narracja w tym albumie?
Cała historia opowiedziana jest z unikalnej perspektywy samego obrazu autorstwa Ottona Muellera. Jako czytelnicy widzimy i słyszymy wyłącznie to, co dzieje się bezpośrednio przed płótnem na przestrzeni kilkudziesięciu lat burzliwej historii Niemiec. Taki zabieg pozwala nam stać się niemymi świadkami zmian zachodzących w społeczeństwie od 1919 roku aż po czasy powojenne. To niezwykle intymne spojrzenie na historię, które zdecydowanie odróżnia tę publikację od tradycyjnych powieści graficznych. Dzięki temu zabiegowi autorowi udaje się zbudować fascynujący i pełen napięcia obraz epoki.
Dlaczego komiks "Dwie nagie dziewczyny" uznaje się za tak ważne dzieło?
Album ten zdobył prestiżową nagrodę Fauve d'Or dla najlepszego komiksu na Międzynarodowym Festiwalu w Angoul?me w 2025 roku. Luz w mistrzowski sposób łączy formę powieści graficznej z esejem historycznym, dokumentując losy dzieł sztuki uznanych przez nazistów za zdegenerowane. Publikacja stanowi potężny głos w dyskusji o cenzurze, państwowym antysemityzmie oraz tragicznej grabieży dóbr kultury należących do żydowskich rodzin. Wysoka jakość merytoryczna i artystyczna sprawia, że jest to pozycja obowiązkowa dla kolekcjonerów szukających literatury o głębokim przesłaniu społecznym. Dzieło to pełni również rolę ważnego apelu o czujność wobec odradzających się skrajnych ideologii.
Czego można się spodziewać po warstwie graficznej tego wydania?
Rysunki autorstwa Luza nawiązują bezpośrednio do estetyki ekspresjonizmu z silnie zarysowaną linią i przemyślaną, ograniczoną paletą barw. Autor eksperymentuje z kompozycją plansz, często wykorzystując motyw ramy obrazu do budowania kadrów opowieści, co potęguje wrażenie obcowania ze sztuką malarską. Wizualna strona komiksu idealnie oddaje duszny klimat Berlina oraz niepokój towarzyszący narastaniu totalitaryzmu w XX wieku. Grafiki nie tylko ilustrują tekst, ale stanowią integralną część opowieści o materialności dzieła jako nośnika ludzkiej pamięci. Całość została wydana przy wsparciu Instytutu Francuskiego, co przekłada się na wysoką staranność edytorską i jakość reprodukcji.
Dla kogo ta lektura może okazać się zbyt trudna lub nieodpowiednia?
Ze względu na poważną tematykę prześladowań, Zagłady oraz nienawiści ideologicznej, komiks nie jest przeznaczony dla dzieci ani młodszej młodzieży. Osoby szukające lekkiej, czysto rozrywkowej fabuły mogą poczuć się przytłoczone ciężarem gatunkowym i refleksyjnym, niemal eseistycznym tonem tej publikacji. Lektura wymaga od czytelnika dużego skupienia oraz gotowości na konfrontację z mrocznymi i bolesnymi kartami historii Europy. Nie jest to klasyczny komiks akcji, lecz wymagająca powieść graficzna skierowana do dojrzałego odbiorcy, który potrafi docenić historyczny kontekst sztuki nowoczesnej. Jeśli nie interesuje Cię tematyka polityczna i społeczna, treść albumu może wydać się zbyt wymagająca.
Czy fabuła opiera się na autentycznych wydarzeniach i faktach?
Tak, komiks rzetelnie rekonstruuje losy konkretnego obrazu Ottona Muellera, który stał się częścią słynnej nazistowskiej wystawy "Sztuka zdegenerowana". Luz poświęcił wiele czasu na dokumentację historyczną, badając autentyczne procesy ograbiania muzeów oraz nagonki na artystów awangardowych w III Rzeszy. W albumie śledzimy rzeczywistą drogę dzieła od pracowni malarza, przez ręce gestapo, aż po powojenne perypetie związane z restytucją zrabowanego mienia. Dzięki takiemu podejściu książka służy jako fascynująca lekcja historii o tym, jak ideologia totalitarna potrafi zmienić przedmioty w symbole nienawiści. Jest to rzadki przykład komiksu, który z taką precyzją oddaje realia funkcjonowania rynku sztuki w czasach wojny.
