Druciarz galaktyki

Philp K. Dick to pisarz, którego powieści zyskały niesamowitą popularność. Najbardziej znany ze swoich fantastycznych powieści. Doszło nawet do tego, że kiedy chciał wydać książkę nie związaną z fantastyką, wydawca odrzucił ją, ale zaznaczył że kolejne science fiction chętnie wyda. Dick więc, aby się utrzymać produkował hurtowo fantastykę. Jedne publikacje lepsze, drugie gorsze, ale wszystkie zapadające w pamięci.

Wystarczy wspomnieć”Możemy Cię zbudować”, „Człowiek z Wysokiego Zamku”, „Ubik”, czy inne. Jego prozę wielokrotnie przenoszono na ekran, a sam pisarz pod koniec życia wpadł w paranoję objawiającą się między innymi głosami z innego wymiaru, czy przekonaniem, że Stanisław Lem, to w gruncie rzeczy spisek komunistów, wymierzony w amerykańską literaturę fantastyczną. Jako że Wydawnictwo Rebis wydaje jego powieści w twardej oprawie i ze znakomitymi rysunkami Wojciecha Siudmaka, nie mogłem nie sięgnąć i po tę książkę. Tym razem jest to „Druciarz Galaktyki”.

O książce możemy przeczytać, że:

Joe Fernwright, jak jego ojciec, zajmuje się renowacją ceramiki. W skomunizowanym plastikowym świecie nie ma jednak klientów, a jego dzienny zasiłek do wieczora zjada inflacja. Joe jest gotów na wszystko. Nawet na przyjęcie wielce ryzykownej oferty pracy od tajemniczego, obdarzonego nadnaturalnymi mocami kosmity. W dziwnych okolicznościach podpadłszy władzy, Joe dołącza do jego menażerii ekspertów z całej Galaktyki, którzy mają wydobyć starożytną katedrę z dna morza na odległej planecie…

Pisarz zdążył nas przyzwyczaić, że w jego powieściach rzadko coś jest takie jakim się wydaje. Tak samo jest i tutaj. To najbardziej szalona i komediowa ze wszystkich książek Dicka. Autor nie przejmuje się prawdopodobieństwem realności swoich wizji, interesuje go jednak satyra i dobra fantastyka. I to dostają czytelnicy. Lekka odmiana szalonej fantastyki Dicka. To najlepsze podsumowanie tej powieści. Mniej dziwaczna i działająca na odbiorcę mniej emocjonalnie ale równie udana i warta poznania.

Chociaż w powieści tej nie brakuje zagadnień typowych dla Philipa K. Dicka, to trzeba przyznać, że mimo wszystko jest ona raczej jedną z lżejszych książek w całym jego dorobku. Gdzieś tam faktycznie przebija się nawet element humorystyczny, a całość czyta się naprawdę w porządku. Nie ma tutaj większych komplikacji czy zagwozdek, ale i tak nie brakuje tej charakterystycznej atmosfery, którą tylko Dick potrafił wytworzyć. Nie mam pojęcia, jak ten człowiek tego dokonywał – ale wszystkie jego powieści mają w sobie po prostu coś nie do skopiowania, coś całkowicie niepowtarzalnego.

Bookeater Reality

"Świat plastiku i tajemnicza półboska istota"

Nie ulega wątpliwości, że wydawnictwo Rebis zrobiło kilka lat temu świetną rzecz i sprawiło bardzo miłą niespodziankę wielu fanom Philipa K. Dicka, decydując się stworzyć serię w całości złożoną z jego książek, na dodatek w pięknym wydaniu z ilustracjami niesamowitego Wojciecha Siudmaka. Seria ciągle się rozrasta po dziś dzień i systematycznie pojawiają się kolejne tomy jego książek. Początkowo pojawiały się te najbardziej znane i najlepiej oceniane, ale wraz z kolejnymi tomami otrzymywaliśmy już te znacznie mniej popularne (nawet wśród fanów) i nieco gorzej oceniane (w tym przez samego autora, chociaż niekoniecznie przeze mnie). Jako zdeklarowany fan autora czytam od deski do deski wszystko, co tylko Rebisa zadecyduje się wydać, chociaż zauważam już wyraźniej, że jednak to co najlepsze jest już najpewniej za mną.

W najnowszej książce, która całkiem niedawno pojawiła się na naszym rynku, autor przedstawia historię Joego Fernwrighta, który jest naprawiaczem (czy też renowatorem - posługując się bardziej fachowym słownictwem) wyrobów ceramicznych, co jest bardzo rzadką i właściwie nieopłacalną pracą w 'plastikowym świecie', na którym żyje. Przez to coraz bardziej doskwiera mu bezrobocie, czuje się niepotrzebny, wypalony i coraz częściej krążą mu po głowie myśli samobójcze. Ale jego nudne i spokojne życie zostaje nieco zachwiane, kiedy dość nieoczekiwanie i w bardzo niecodziennych okolicznościach otrzymuje wyjątkową propozycję od tak zwanego Glimmunga, który jest tajemniczą półboską istotą z innego świata. Joe zachęcony wyjątkowo hojnym wynagrodzeniem ma przyłączyć się do grupy fachowców, którzy mają wydobyć dla Glimmunga starożytną katedrę spoczywającą na dnie morza na odległej planecie. Czy tak dziwne, szalone i niepokojąco zastanawiające przedsięwzięcie jest w ogóle w stanie się udać?

"Druciarz galaktyki" to kolejna futurystyczna wizja Dicka, gdzie ludzie żyjący na świecie bardzo odmiennym od naszego mają bardzo pod górkę. Tutaj trzeba chodzić dostosowując się do innych tempem chodu (bo inaczej zostanie się upomnianym, a nawet surowo ukaranym), za sprawą inflacji nie ma możliwości przetrzymywania na dłużej pieniędzy (trzeba je wydawać od razu, dlatego że po upływie 24 godzin tracą około 80% wartości), ludzie samotni i bez celu w życiu najczęściej w biurach grają wspólnie po sieci w Grę (polegającą na odgadywaniu tytułów książek przetłumaczonych przez translatora na inny język i z powrotem na angielski,o zmienia całkowicie tytuł początkowy) i występują mocno ograniczone zasoby zdobywania wiedzy (można co prawda nabyć więcej informacji od pozarządowych firm typu Pan Prawnik, Pan Praca i Pan Encyklopedia, ale jest to bardzo kosztowne).

Ta powieść to nie jest typowy Dick. Nie jest tak szalona, skomplikowana i niejednoznaczna oraz nie stawia tylu pytań o kondycję jednostki i jej jestestwo. Jest zdecydowanie bardziej lekka i bardziej humorystyczna. I nie jest to też typowe dla autora science fiction, bo dostrzec można sporą nutę fantasy, mitologii czy też filozofii (dużą rolę odgrywa przy tym "Faust" Goethego). Nie brakuje jej jednak typowych dla autora zakręconych pomysłów. Roboty dyskutujące z ludźmi o filozofii i religii, śnienie wspólnych snów, podwodny świat, w którym można spotkać drugiego siebie samego ( tyle że w martwej postaci...), gadatliwe łózko, które ocenia liczbę osób na nim i decyduje czy mają spać, mogą się kochać czy coś innego. To tylko kilka z nich i mogą zachwycić zwłaszcza tych, którzy z autorem mieli dotąd niewiele do czynienia.

Książkę tę ogólnie czyta się całkiem nieźle i można się odprężyć i nieco ubawić humorystycznymi wstawkami, ale jak dla mnie to niestety za mało, bo przy tym wszystkim mamy bardzo prostą fabułę, która mnie osobiście nie porwała i niemalże w ogóle nie przekonała do siebie. Mając za sobą tak wiele książek tego autora wiem, że stać go na znacznie więcej i mimo mojej ogromnej sympatii i bycia jego wiernym fanem nie mogę jej wychwalać tak jak innych, bo na ten moment jest dla mnie po prostu najsłabsza ze wszystkich. Oczywiście dalej jest to poziom za wysoki i nieosiągalny dla wielu innych autorów i nie żałuję ani minuty poświęconej na jej czytanie, ale mimo wszystko nie jest to książka, którą zapamiętam na dłużej i będę polecał kolegom i koleżankom mniej oczytanym z tym autorem. Na swoją obronę mogę tylko zaznaczyć, że sam Dick nie bardzo sobie tę książkę cenił, więc to mówi samo za siebie.

"Druciarz galaktyki" to ogólnie rzecz biorąc bardzo lekka, prosta i humorystyczna opowieść Dicka, pełna ciekawych pomysłów i o futurystycznej wizji, która uznanie znajdzie najpewniej wśród wiernych fanów tego autora, których w ogóle nie trzeba zachęcać, żeby po nią sięgnąć, bo najpewniej za chwilę zrobią to sami. Pozostałych czytelników osobiście zachęcam bardziej do sięgnięcia po "Ubika", "Blade Runnera", "Człowieka z wysokiego zamku" czy też któregokolwiek ze zbiorów opowiadań. "Druciarza galaktyki" zostawcie sobie na potem. ;)

PS: A jak już ktoś z was zdecyduje się sięgnąć po tę książkę to serdecznie odradzam czytania wstępu pani Anny Kańtoch, jeśli nie chcecie przed samą lekturą dostać gradem spoilerów prosto w twarz!

„Nasze społeczeństwo ma idealną formę rządów. Prędzej czy później wszyscy zostają wyrolowani”*

*Philip K. Dick, Druciarz Galaktyki, wyd. Rebis, Poznań 2020, s. 56

Recenzja z bloga: Świat Bibliofila.

Druciarz galaktyki, jak wiele innych dzieł Dicka, jest powieścią oszczędną w słowach, ale wszystko, co najważniejsze jest tutaj zawarte. Dotyczy to nie tylko opisów, ale również samej kreacji bohaterów. Ma to swój urok i klimat, choć postacie drugoplanowe zostają sprowadzone jedynie do pełnionych przez nie ról. W zasadzie jedynie o głównym bohaterze wiemy coś więcej, choć też niespecjalnie dużo, ale taka kreacja postaci w niczym nie przeszkadza i pozwala skupić się na historii.

Główną osią fabuły jest katedra Heldscalla, którą Glimmung chce wydobyć z dna i w tym celu prosi wiele różnych osób z wielu światów o pomoc. Jedynie wspólny wysiłek dużej liczby osób, ich motywacja i wola walki, mogą sprawić, że Heldscalla zostanie wydobyta z głębin z powrotem na ląd. Książka, jak wiele innych powieści Dicka, jest też wynikiem lęków autora w czasach zimnej wojny, stąd świat w jakim żyje główny bohater to państwo totalitarne. Philip K. Dick zwraca w nim uwagę na to, że rząd nie chce niezależnych i myślących obywatelki, którzy nie biorą udziału w wyścigu szczurów i nie podążają ślepo za trendami bez zastanowienia. Pomimo upływu lat tematyka jakże aktualna, a przy tym jest to powieść lekka i zabawna.

W książce znajdziemy znów bardzo wiele ciekawych, zabawnych, ale i niecodziennych pomysłów, które po wielu latach wciąż zadziwiają. Jedną z takich rzeczy jest łóżko, które wykrywa, czy leży na nim jedna osoba, czy więcej i dopasowuje się do tego, co dana osoba lub osoby mają zamiar na nim robić. Joe Fernwright jest rozwodnikiem, ale prosi swoją inteligentną żonę o porady, co ma zrobić. Bohater żyje w Stanach Zjednoczonych, które zostały zmienione we Wspólnotową Republikę Obywateli Ameryki Północnej. Wszystko jest tutaj zunifikowane, a obywatele żyją w ciasnych podziemnych klitkach. Co więcej, inflacja jest tak wysoka, że rządowe kupony handlowe należy wydać do 24 godzin od otrzymania, ponieważ w ciągu dwóch dni tracą około 80% swojej wartości, a metalowe pieniądze z dawnych czasów są na wagę złota. Główny bohater, aby zabić nudę, gra w Grę razem z innymi osobami z całego świata. Polega to na odgadywaniu oryginalnych tytułów książek przepuszczonych przez translatory w różnych krajach. Taki odpowiednik dzisiejszego Tłumacza Google. Wiele różnych, niekiedy dość dziwnych pomysłów, które tworzą razem zaskakująco spójną i interesującą całość.

Druciarz galaktyki jest to kolejna powieść Philipa K. Dicka, którą miałem okazję czytać, choć nieco mniej znana. Więcej jest tutaj humoru i niecodziennych pomysłów niż w innych książkach autora, ale nie brakuje tutaj również ciekawych przemyśleń i obserwacji.

NIE DLA LEMINGÓW

Po wydaniu żelaznej klasyki prozy Dicka Rebis zaczął sięgać po mniej znane i mniej cenione utwory tego nieśmiertelnego pisarza. „Druciarz galaktyki” to jeden z nich, nieszczególnie ceniony nawet przez samego autora. Co i tak nie ma najmniejszego znaczenia, bo niniejsza powieść choć lżejsza i bardziej zabawna, niż zwyczajowe dokonania autora, jest równie świetna i warta poznania, co czołowe jego dokonania.

Rok 2047, Wspólnotowa Republika Obywateli Ameryki Północnej (dawne USA). Główny bohater, Joe Fernwright, jedynie w pracy widzi sens swojego życia. Problem w tym, że w świecie tak zunifikowanym, jak i plastikowym, nie ma miejsca dla kogoś takiego jak on. Joe zajmuje się bowiem renowacją ceramiki. Nieoczekiwanie pojawia się dla niego niezwykła okazja. Może dziwna, może niepewna, ale jednak okazja. Tajemniczy kosmita, posiadacz niezwykłych mocy, zleca jemu i grupce podobnych ekspertów pochodzących z najróżniejszych stron Galaktyki wydobycie starożytnej katedry z dna morza. Wszystko na odległej planecie, co dla Joe’go, który właśnie podpadł komunistycznej władzy, też jest jak najbardziej in plus. Co jednak wyniknie z tego wszystkiego?

Jak widać po powyższym, „Druciarz galaktyki” to powieść tematycznie dość typowa dla Dicka. Ogarnięty paranoją autor, wszędzie wietrzący komunistyczne spiski i widzący komunistycznych agentów na każdym kroku, po raz kolejny zabiera nas do niegościnnej rzeczywistości, gdzie wszystko stało się wspólnotowe. Wszystko zostało sprowadzone do jednego standardu i jedną miarą jest szyte. Wizja ta mocno zakorzeniona w czasach zimnowojennych lęków okazuje się być zadziwiająco aktualna również teraz, kiedy modna jest wszelkiej maści równość bez zwracania uwagi na wrodzone predyspozycje czy preferencje. I aktualna będzie zawsze, bo który rząd, który ustrój ceni niezależnych, myślących obywateli? Które czasy cenią ludzi nie chcących brać udziału w wyścigu szczurów, nie chcących jak te lemingi podążać za wyznaczonymi z góry trendami, bez myślenia i zastanowienia?

„Druciarz galaktyki” to więc powieść dla ludzi, którzy myślą. Indywidualistów szukających swojego miejsca i chcących wyrwać się z samonakręcającej się spirali wciąż tych samych tendencji. Ale jednocześnie to kawał świetnej opowieści SF, pełnej szalonych, absurdalnych pomysłów (gadające łóżko!) i profetycznych elementów (Gra). Opowieści, która wciąga, bawi i potrafi urzec. Świetnie pomyślanej, dość ascetycznie, ale po mistrzowsku napisanej, klimatycznej i zapadającej w pamięć zdecydowanie na dłużej.

Do tego mamy świetne wydanie – tradycyjnie dla Rebisu, ale warto o tym fakcie pamiętać – które stanowi ozdobę biblioteczki. I sam fakt, że o Dicku na polskim rynku się pamięta. Polecać nie muszę, bo to klasyka i klasa sama w sobie, ale polecam, bo warto.