Dietojarska kuchnia żydowska

Pierwsze wydanie rozeszło się tak błyskawicznie, że nie zdążyłam kupić, na drugie niecierpliwie czekałam.

Wyboru przepisów z odnalezionej cudem przedwojennej książki Fani Lewando dokonała grupa Mecyje z Krakowa, pięć młodych przyjaciółek, które testują następne dania z tejże książki (bliższe informacje na [Adres usunięty]). One też dostosowały przepisy do dzisiejszych warunków.

Fania używa masła sklarowanego (pamiętam z dzieciństwa, jak mama takie robiła na zapas przed zimą, bo w zimie masło i jajka były droższe), które ma swoisty smak i w polaczeniu z warzywami żaden olej go nie zastąpi a przy tym nie przypala sie tak na patelni. Używa też twarogu i śmietany, a więc nie jest to kuchnia wegańska. Co mnie zadziwiło – kompletnie nie używa przypraw ziołowych, a mimo to jej dania smakuja znakomicie! Wyprobowalam juz niejeden przepis i jestem zachwycona. Obywa się też znakomicie bez sosu sojowego, bez którego współczesne weganki i wegetarianki nie potrafią gotować. 😊 Przepisy są proste, niewyszukane, podobne do kuchni jarskiej polskiej, jaką znałam z dzieciństwa. Zdaję sobie sprawę, że warzywa dziś z uprawy na nawozach sztucznych smakują inaczej niż za czasów Lewando (np. kalafior śmierdzi mi chemią, u mnie musi być z uprawy ekologicznej).

Dziewczyny w Krakowie pracują nad następnymi przepisami Lewando, ja czekam, kiedy ukażą się drukiem i zaglądam na ich bloga (dają też warsztaty z gotowania). A tymczasem książkę polecam. Kupujcie, zanim jej znowu zabraknie!

Nigdy nie sądziłam, że będę tak entuzjastycznie polecać komukolwiek książkę kucharską! Trzeba przyznać, że "Dietojarska kuchnia żydowska" jest po prostu wyjątkowa. Jestem wegetarianką od kilku lat i gdyby nie ta książka, pewnie sama nie wpadłabym na to, żeby po inspiracje żywieniowe sięgnąć do kuchni żydowskiej, która zawsze kojarzyła mi się raczej "mięśnie". Zdążyłam chyba wypróbować już wszystkie przepisy i jestem zachwycona rezultatami każdego z nich, chociaż najbardziej przypadł mi do gustu kugel - palce lizać. Książkę polecam wszystkim, i wegetarianom, i mięsożercom, a przy okazji zachęcam też do zapoznania się z historią jej autorki.

Raz na jakiś czas pojawia się książka skarb. Wydarta z trzewi zapomnianej historii, będąca częścią ziemi dziś nazywanej Polską. Gdybym miała kilka życzeń do spełnienia, jednym z nich byłaby podróż w czasie, do miejsc, gdzie na ulicach słychać było język polski, rosyjski, niemiecki, karaimski i jidysz. Z dziką rozkoszą próbowałabym każdej potrawy, jaką serwowały wówczas poszczególne nacje, dobrze zapamiętując smaki, których dziś próżno szukać. Na szczęście, dzięki staraniom sporej grupy osób kochających kulturę żydowską, możemy cieszyć się kuchnią minionych lat.

Fania Lewando swoje dania szlifowała na luksusowym statku pasażerskim Batory. Tam nawet karty dań były misternymi działami sztuki. Kuchnia serwowała jedzenie dla 760 osób jednocześnie a jej szefową była Fania. Doświadczenie tam zdobyte ukazało się w formie książkowej, w nakładzie 3000 egzemplarzy. Wybuch wojny skazał ten zbiór na zapomnienie. Jeden egzemplarz odnalazł się potem w kolekcji Biblioteki Narodowej, kolejny na targu książek używanych w Londynie. W 2015 po raz kolejny wydano książkę z przepisami Lewando, która szybko stała się bestsellerem. Po oryginalne przepisy sięgnął też kolektyw Mecyje, dzięki któremu możemy odtworzyć minioną kuchnię, prostą i doskonałą jednocześnie. Z 400 przepisów wybrano 80 najbardziej popularnych, z czego chałka jest tu moją królową. Dzięki dodatkowym przypisom od dziewczyn w końcu udało mi się zrobić chałkę idealną, zarówno pod względem smaku jak i wielkości. Stokrotne dzięki