Bazylika Świętego Piotra

Perła Watykanu

Odwiedzając Wieczne Miasto – Rzym, trudno nie skierować swoich kroków do jednej z najbardziej monumentalnych budowli na świecie monumentalnych budowli na świecie, do miejsca tak ważnego dla instytucji kościoła, jaką jest Bazylika Świętego Piotra. Przyciąga do niej zarówno grób Świętego Piotra, jak i samo wnętrze kościoła, w którym znajdują się dzieła tej miary, co Pieta Michała Anioła. Zachwyca również sama konstrukcja bazyliki, mnogość architektonicznych szczegółów, imponują również nazwiska samych artystów, którym budowla zawdzięcza swój wygląd: Michała Anioła, Giacomo della Porta i Bernini. Zarówno bazylika, jak i plac świętego Piotra i charakterystyczna kolumnada są jednym z najłatwiej rozpoznawalnych miejsc na świecie. Zdumienie i zachwyt budzi nawet polski akcent – wśród kolumnady z rzeźbami 140 świętych znajdziemy Polaka - świętego Jacka Odrowąża.

Bazylika jest z pewnością obiektem, który warto zwiedzić nie tylko podczas objazdowej wycieczki, biegnąc za przewodnikiem odgraniczonym ramami czasowymi. To miejsce kontemplacji, gdzie czuje się ducha historii, gdzie można zagłębić się w modlitwie oraz w rozważaniach na temat życia. Zachwycając się szczegółami bazyliki i dziełami sztuki, które ją wypełniają, warto dowiedzieć się nieco więcej o jej historii, by w pełni ją docenić, by podziw przeszedł w szacunek wobec ludzi, którzy ją tworzyli. Gdzie jednak szukać wiedzy na temat samej budowli?

Klasyczne przewodniki ograniczają się zwykle do podania kilku informacji dotyczących historii, budowniczych oraz dzieł, ale zdobyte w ten sposób wiadomości są szczątkowe, mogą stanowić zaledwie wstęp do zgłębiania tajemnicy tej fascynującej budowli. Odpowiedzią na liczne pytania dotyczące burzliwych dziejów obiektu, jest najnowsza, monumentalna podobnie jak sama bazylika publikacja, która ukazała się nakładem Wydawnictwa Jedność. Album „Bazylika Świętego Piotra. Historia monumentu”, będąca pracą zbiorową Hugo Brandenburga, Antonelli Ballardini oraz Christofa Thoenesa, z imponującym wprowadzeniem Francesco Buranelliego, to pasjonująca lektura, która zachwyci nie tylko turystów, ale i przewodników, historyków, a nawet architektów, którzy z bazyliki mogą czerpać zarówno inspirację, jak i wiedzę na temat konstrukcji. Śmiało można stwierdzić, że jest to pierwsze tak merytoryczne i szczegółowe opracowanie na temat bazyliki, obejmujące zarówno szczegóły architektoniczne, historyczne, jak i walory artystyczne. Opracowanie obejmuje dzieje bazyliki od czasów konstantyńskich, poprzez czasy średniowieczne, aż po jej przebudowę w okresie renesansu i baroku.

Opracowanie zostało podzielone na trzy rozdziały poprzedzone wspomnianym wprowadzeniem, z czego rozdział pierwszy przybliża nam czasy cesarza Konstantyna, drugi opowiada o czasach średniowiecznych i zapoczątkowanych w 1506 roku przez Juliusza II pracach budowlanych przy nowej bazylice św. Piotra oraz o podjętej w 1605 roku decyzji o wyburzeniu pozostałości dawnej bazyliki, co otworzyło drogę do stopniowego przekształcania budowli konstantyńskiej. Prezentuje także historię bazyliki za pomocą zdjęć, planów bazyliki i jej przekrojów. W rozdziale trzecim znajdziemy natomiast informację o tym, jak wygląda bazylika współcześnie, ale nie obędzie się również bez podróży w przeszłość, aby w pełni docenić ponadczasowość budowli. Przy pomocy zdjęć przeniesiemy się również do wnętrza bazyliki, podziwiać będziemy poszczególne jej kaplice, misterne filary, ołtarze, pomniki i inne szczegóły, zarówno architektury, jak i wystroju.

Przepiękne zdjęcia, pozwalające odbyć nam tę podróż do zjawiskowego wnętrza bazyliki, zostały wykonane z uwzględnieniem najmniejszych szczegółów architektonicznych, a także z szerszej perspektywy obejmującej wnętrze bazyliki oraz bazylikę z zewnątrz. Materiały zostały uzupełnione o szkice i rozmaite rysunki służące nie tylko architektom, pozwalające w pełni zrozumieć zarówno pietyzm wykonania, jak i trudności konstrukcyjne związane z budowlą. Tym sposobem, podczas lektury opracowania „Bazylika Świętego Piotra”, uczestniczymy w czymś wyjątkowym, możemy śledzić etapy powstawania budowli, nadawania jej spektakularnego wyglądu, znanego nam już współcześnie. Po skończeniu książki, samo zwiedzanie bazyliki nabierze innego charakteru, poczujemy ducha wielowiekowej historii, ożyją w naszych wspomnieniach szczegóły i wydarzenia, które sprawiły, iż ten monumentalny obiekt zyskał obecny kształt i formę.

Justyna Gul

Qultura słowa