1001 książek które musisz przeczytać

Nie da się stworzyć idealnego zestawienia książek, które powinno się przeczytać w swoim życiu; takiego, które odpowiadałoby gustom wszystkich czytelników. Jest to po prostu niemożliwe. Peter Boxall - wykładowca literatury angielskiej na Uniwersytecie Sussex oraz redaktor "1001 książek które musisz przeczytać", sam mówi o tym w swoim wprowadzeniu do drugiego międzynarodowego wydania tej książki. To, co jednych zachwyca, innym niekoniecznie musi się podobać. Dlatego też Boxall wyraźnie podkreśla to, iż przedstawiona w książce lista w żadnym wypadku nie ma aspiracji do stania się nowym kanonem literackim. Zwłaszcza, że z listą tą jest podobnie jak z opowieściami Szeherezady z "Baśni tysiąca i jednej nocy", które nigdy się nie skończyły i nie skończą - tak samo nie da się ostatecznie zamknąć listy dzieł, które winno się poznać w swoim życiu.

Książka podzielona została na cztery główne części: powieści wydane przed XIX wiekiem, w wieku XIX, XX oraz XXI. Zaczyna się od wspomnianych wyżej "Baśni tysiąca i jednej nocy" wydanych około 850 roku, a kończy na "The Art of Fielding" Chada Harbacha z roku 2011. Składa się z artykułów sporządzonych przez ponad stu autorów reprezentujących międzynarodowych czytelników. Wśród nich znaleźli się m.in. krytycy, akademiccy nauczyciele, powieściopisarze, poeci, a także dziennikarze na co dzień zajmujący się literaturą. Listę współautorów znajdziemy na początku publikacji, zaraz za wprowadzeniem Petera Boxalla. W książce znalazło się też miejsce na index tytułów, autorów oraz listę książek uhonorowanych ważnymi nagrodami, jak np Nagrodą Bookera, Orange Prize czy Pulitzera.

Przeciętna objętość każdego artykułu to 300 wyrazów. Ograniczenie to było konieczne z uwagi na to, by cała lista zawierała się w jednym tomie. Poszczególni autorzy w tak zwięzłej formie swych artykułów starają się wyjaśnić, dlaczego każda z przedstawionych przez nich powieść zasługuje na to, by po nią sięgnąć, co też jest w niej tak ważnego i wartościowego, że koniecznie powinna trafić do rąk czytelnika. Dlatego też jeśli liczycie na szerokie opisy, wnikliwe analizy treści, pełną krytykę danego dzieła, to nie tędy droga, tego tutaj nie znajdziecie. Minusem jest jednak to, że część z nich zdradza zbyt wiele szczegółów z fabuły danego dzieła.

Każda powieść została przedstawiona w książce w ten sam sposób. Mamy podany tytuł, autora (łącznie z datą narodzin i śmierci), datę pierwszej publikacji, oryginalny tytuł i język oraz oczywiście wspomniany prędzej artykuł starający się przykuć naszą uwagę do danego dzieła. Całości dopełniają ilustracje okładek, plakaty bądź też zdjęcia (np autora, z ekranizacji) dotyczące danego tytułu.

Na liście "1001 książek..." znalazły się nie tylko prawdziwe, światowe perełki literatury, tytuły powszechnie znane i lubiane (jak np ukochane przeze mnie dzieła sióstr Bronte i powieści Jane Austen czy też "Małe kobietki" Louisy May Alcott, "Hobbit" oraz "Władca pierścieni" Tolkiena, albo "Lśnienie" Stephena Kinga"), ale też takie, które zapewne zaskoczą wielu czytelników, gdyż nie będą one im absolutnie nic mówiły. Ale to nic. Jest to bowiem idealna okazja do pogłębienia własnej wiedzy, poszerzenia horyzontów, zachęta do sięgnięcia po coś zupełnie nowego, do obcowania z nieznanym. Co cieszy, wśród "1001 książek..." znalazły się też powieści naszych rodzimych autorów. Jest m.in. Bolesław Prus i jego "Faraon", Tadeusz Borowski i "Pożegnanie z Marią", Stanisław Lem i "Solaris". Nie zabrakło też Henryka Sienkiewicza, choć z jego utworów jedynie "Quo vadis" znalazło się na liście. Co dziwne wśród autorów nie znajdziemy np Shakespeare'a... Czyżby jego "Romeo i Julia", jedna z najbardziej znanych historii o miłości na świecie, nie zasługiwała wg twórców listy na to, by się na niej znaleźć?

Książkę "1001 książek które musisz przeczytać", choć nie do końca idealną, to jednak uznać można za prawdziwą gratkę dla miłośników literatury, każdego książkoholika, pasjonata książek i kolekcjonera cytatów. Pięknie wydana, bogato ilustrowana stanowić może idealny prezent dla kogoś, kto kocha czytać i kto chciałby wiedzieć, po które dzieła warto by było sięgnąć.

Moja ocena: 5/6

1001 POWODÓW BY CZYTAĆ

Chyba nie ma czytelnika pasjami sięgającego po książki, który nie chciałby zagłębić się w lekturze pozycji książkom właśnie poświęconej. Szczególnie takiej, która omawia najlepsze z nich. Oczywiście każde tego typu zestawienie pociąga za sobą kontrowersje i pytania: Czemu to się tu znalazło, a takie wspaniałe dzieło, jak x nawet nie zostało zauważone? Ale to właśnie stanowi urok owych publikacji, a „1001 książek, które musisz przeczytać” jest także jedną z najlepszych, jakie w temacie powstały.

Literatura towarzyszy ludzkości od tysięcy lat i nadal fascynuje kolejne pokolenia. Każdy z nas chce w końcu czasem oderwać się od szarej rzeczywistości, czy wręcz przed nią uciec w świat mu bliski, albo też zupełnie odrealniony. Zmieniły się czasy, zmieniły się rodzaje mediów, część tych ról przejęło kino, telewizja, radio, rozrywka cyfrowa, a jednak książki wciąż mają swoich miłośników. I chociaż od dawna różne persony wieszczą ich koniec, w rzeczywistości mają się naprawdę bardzo dobrze. Tak wielka tradycja nie umiera z dnia na dzień. Tak intymne medium, które pochłania się w samotności przecież, nie straci nagle swoich miłośników. Ale wieki, jakie upłynęły od początków istnienia czytelnictwa przyniosły ze sobą niezliczone ilości powieści i opowiadań, a stający przed wyborem czytelnik nie jest w stanie wszystkiego ogarnąć, choćby tylko w ramach swojego ulubionego gatunku. Prezentacja najlepszych dokonań ludzkości na tym polu stanowi więc pewne rozwiązanie – przybliża doskonale znane dzieła, oferuje możliwość poznania tych, o których się jeszcze nie słyszało, a które wyróżniają się spośród zalewu literatury i przypomina, co warto przeczytać po raz kolejny. „Proces”. „Lśnienie’. „Władca pierścieni”. „Zbrodnia i kara”. „Życie Pi”. „Zabić drozda”. „Solaris”. „Faraon”. „Wywiad z wampirem”. „Strażnicy”. 1001 książek. Setki autorów. Jeden tom zbierający w sobie to wszystko.

I to jak pięknie zbierający. Grupa krytyków pod przewodnictwem Petera Boxalla przygotowała przegląd najważniejszych książek z blisko trzech tysięcy lat ludzkiej kultury. Są tu dzieła oczywiste, są też takie, o których nie jest głośno, i są również – nieliczne, ale jednak – których za nic w świecie nie zamieściłbym w takim zestawieniu, na siłę „wielkie”, choć w rzeczywistości puste jak wydmuszki. W konsekwencji wielu istotnych zabrakło. Co nie zmienia faktu, że jest to wartościowa pozycja. Szczególnie, że większość tytułów w niej omówionych to klasyka i rzeczy absolutnie konieczne do poznania.

Poza tym wydanie „1001 książek…”, jak i wszystkich innych tomów z tej serii, zostało wspaniale opracowane. Świetny papier, mnóstwo kolorowych ilustracji (okładek, grafik z wnętrza czy zdjęć autorów oraz kadrów adaptacji filmowych), cała masa ciekawostek i faktów związanych z książkami, a wreszcie garść cytatów i analiz. W skrócie – miłośnicy literatury będą zachwyceni. Nawet jeśli czasem rozdrażni ich wybór, nawet kiedy będą chcieli kłócić się z krytykami – a może zwłaszcza wtedy. Polecam gorąco.