Wszystko czego wam nie powiedziałam

Chociaż książka utrzymana jest w ramach powieści obyczajowej i po części kryminalnej, pojawia się również wątek nietolerancji ze strony społeczeństwa i kryzysu rodziny. Poznałam obraz państwa Lee z każdej możliwej strony: od wspaniałej więzi, poprzez brak zrozumienia i odrzucenie. Autorka nakreśliła zgrabny obraz rodziny w obliczu tragedii i podeszła do każdego bohatera jako indywidualnej osoby. Musicie jednak uzbroić się w cierpliwość, ponieważ w lekturze pojawiły się również słabsze momenty, gdzie akcja na chwilę zastygała w miejscu. W fabule jednak kluczowym elementem jest zaginięcie 16-letniej Lydii, która - nie ukrywam - ginie w tajemniczych okolicznościach i czytelnik na pierwszym miejscu jest zaintrygowany, co tak naprawdę się stało oraz jaka, tak naprawdę, była Lydia.

"Wszystko, czego wam nie powiedziałam" chociaż jest debiutem, zasługuje na wysoką ocenę. Książka bazując na rodzinnych emocjach wprowadza czytelnika w skomplikowaną i wielowymiarową fabułę, w której nic nie jest takie, jak na pierwszy rzut oka. Zaskakujące rozwiązanie, napięcie i rodzinne sekrety to gratka dla miłośników gatunku.

Celeste Ng opowiada tę smutną historię w bardzo dobrym stylu, a jej finał daje czytelnikowi prawdziwe poczucie odkupienia.

"Toronto Star"

Już czytając opis tej książki na goodreads, w chwili, gdy przygotowywałam chciejkę na luty spowodował, że zapragnęłam ją przeczytać. Spodziewałam się, że będzie to dobra lektura, ale nie przewidziałam, że aż tak...

Każdy z nas ma jakąś przeszłość i swoją historię. "Wszystko czego wam nie powiedziałam", to historia o tym, gdy rodzice przenoszą własne niezaspokojone ambicje na dzieci i zaczynają wymagać od nich zdecydowanie zbyt wiele, a także o tym, gdy nie kochają wszystkich pociech jednakowo. Celeste Ng napisała trzymającą w napięciu powieść psychologiczną, w której opisuje sytuację, gdy zarówno ojciec jak i matka zaczynają patrzeć na wybrane dziecko przez pryzmat własnej osoby, co może prowadzić (i w tym przypadku prowadzi) do obniżenia samooceny dziecka i jego wiary we własne umiejętności. Ng wydaje się gorzko przypominać, że istnieje granica, pomiędzy zachęcaniem dzieci do rozwijania określonych umiejętności, a pozwoleniem na wybranie tej, która najbardziej odpowiada ich zainteresowaniom.

Osią fabuły są tajemnicze okoliczności tragicznej śmierci 16-letniej Lydii Lee, które zmuszają jej bliskich do zastanowienia się, kim tak naprawdę była Lydia. Każdy z członków rodziny przeżywa śmierć dziewczyny na swój sposób, co prowadzi w efekcie do otwarcia starych ran i powrotu demonów z przeszłości. W ten sposób w treści pojawia się wiele różnych wątków, które wspólnie składają się na wielopokoleniową powieść i czuły portret rodziny - niezwykle realny i dziwnie współczesny mimo, że akcja książki dzieje się w latach 70-tych ubiegłego wieku.

"Wszystko czego wam nie powiedziałam" to świetna powieść obyczajowa z nutką thrillera o relacjach międzyludzkich i wielokulturowej rodzinie żyjącej w Stanach Zjednoczonych czterdzieści lat temu. W czasach ograniczonej tolerancji dla innego koloru skóry i czasach, kiedy kobieta w zawodzie lekarza wciąż budziła podziw, a jednocześnie zmieszanie. Autorka bardzo sugestywnie i ze zrozumieniem, stopniowo odkrywa nie tylko kolejne gorzkie tajemnice poszczególnych bohaterów, ale opisuje także rodzinną presję i konieczność sprostania oczekiwaniom bliskich, nawet kosztem własnej tożsamości, czy poczucia bezpieczeństwa.

Jeżeli chcecie poczytać o tym, do czego prowadzi brak szczerej rozmowy, akceptacji i jak niespełnione marzenia rodziców mogą wpływać na ich dzieci - zachęcam. Nie zawiedziecie się. Wielka siła tej książki tkwi także w samym stylu prowadzenia historii przez Celeste Ng. Autorka bardzo wiarygodnie opisała relacje pomiędzy poszczególnymi bohaterami oraz stworzyła realistyczne i konkretne portrety psychologiczne wplatając w nie nieprzepracowane problemy z przeszłości. Aż trudno uwierzyć, że to jej debiut. Czekam na więcej.

Lidia była oczkiem w głowie swoich rodziców. Obydwoje widzieli w niej nadzieję na spełnienie swoich niedoścignionych marzeń. Matka próbowała wpoić jej miłość do medycyny, ojciec za wszelką cenę chciał nauczyć ją, jak być osobą lubianą i towarzyską. Obydwoje nie dopuszczali do siebie myśli, że może się nie udać. Teraz Lidia nie żyje. A ich plany zostały pogrzebane wraz z nią.

„Nie wiedział, jak to się stało, ale wszystko w ich życiu- matka, ojciec, nawet ON sam- zsuwało się w stronę Lydii, przyciągane siłą, której jak grawitacji, nie sposób było się oprzeć. Wszystko krążyło po orbicie wokół niej”.

Autorka rozpoczyna swoją historię mocnym akcentem. Rodzice stracili swoją ukochaną córeczkę, a rodzeństwo wspaniałą siostrę. Z dnia na dzień okazuje się, że Lidia była elementem idealnie spajającym tę rodzinę w całość, a może nawet jej najważniejszym ogniwem. Co się wydarzyło tamtej nocy? Jak zginęła? Czy ktoś maczał w tym palce? Szereg pytań już na wstępie pobudza w nas wyobraźnię i powoduje uczucie napięcia. Pragniemy poznać odpowiedzi i wyjaśnić tę zagadkę możliwie najprędzej. Szybko przekonujemy się jednak, że to nie będzie możliwie. Ng igra ze swoim czytelnikiem, nieznośnie odsuwając rozwiązanie w czasie, a kiedy zaczyna nam się wydawać, że coś wiemy, przekreśla nasze płonne nadzieje. Z wielką zręcznością i zadziwiającym doświadczeniem bawi się z nami w kotka i myszkę, nie pozostawiając nam żadnych złudzeń, kto zwycięży w tym pojedynku.

Nie od razu poczułam ten urzekający klimat. Nie od początku pozwoliłam się olśnić stylowi i pomysłowi autorki. Ale kiedy przestałam się zastanawiać i dałam się ponieść emocjom, zrozumiałam w czym tkwi jej fenomen. Ng pokazuje nam portret rodziny, która rozpada się na naszych oczach. Stajemy się naocznymi świadkami prawdziwego dramatu, którego korzenie sięgają o wiele głębiej, niż moglibyśmy sądzić. To historia, której genezy należy doszukiwać się w poprzednich pokoleniach, a żeby ją zrozumieć, trzeba dać z siebie trochę więcej. Nie wystarczy biernie podążać za autorką, nie można tak po prostu czytać i niczego nie poczuć. Żeby zrozumieć musimy się całkowicie zatracić, bowiem tylko w ten sposób dostrzeżemy to, co próbuje nam przekazać Ng- głęboką emocjonalność i ból istnienia.

„Przyjmowała marzenia rodziców jak własne, uciszając wzbierający w niej opór”.

„Lydia nie mogła sobie wyobrazić innego losu, innego życia. To było tak, jakby próbowała wyobrazić sobie świat, w którym słońce krąży wokół Księżyca albo nie istnieje powietrze”.

Można by odnieść wrażenie, że opowieść skupia się wokół życia Lydii- poznajemy jej dylematy, drążymy jej problemy, zagłębiamy się w jej psychikę. W rzeczywistości jednak, jak już wspomniałam, ta historia sięga o wiele dalej i głębiej. Na tym rodzinnym portrecie widzimy ludzi, którzy powinni być sobie najbliżsi na świecie, tylko czy faktycznie są? Na kolejnych stronach nie brakuje złości, łez i wyrzeczeń. Z kartek wylewają się niespełnione marzenia i plany, które pozornie można jeszcze zrealizować. Z jednej strony mierzymy się z rodzicami, którzy chcieliby dla swoich dzieci tego, czego im samym nie udało się osiągnąć. W tych marzeniach dopatrują się jednak szczęśliwego życia i wspaniałej przyszłości. Czy możemy ich z tego powodu winić? Czy możemy kolejny raz odbierać złudzenia? Z drugiej strony obserwujemy nieszczęśliwe dzieciaki, które żyją, by spełniać rodzicielskie plany i w ten sposób zasłużyć sobie na miłość i uznanie. Ciężko było mi pogodzić się z taką koleją rzeczy i zrozumieć, jednych i drugich.

Ta opowieść ma jednak więcej, niż jedno dno. Każdy z bohaterów wiele razy musiał upaść i się podnieść, by móc żyć właśnie w taki sposób. Najbardziej uderzyła mnie samotność książkowych postaci, które tylko pozornie miały na kogo liczyć i były częścią wspaniałej rodziny. W rzeczywistości jednak wciąż musieli walczyć- o swoje miejsce w tym świecie i w tej rodzinie. Naprzemiennie poszukiwali siebie i swoich marzeń, żyjąc dniem dzisiejszym i zakopując się coraz głębiej w emocjach i nadziejach. Co widziałam? Przede wszystkim rywalizację, przykrą i zaskakującą. Smętne pojedynki o uwagę i miłość rodziców- więcej niż jednego pokolenia, wołanie o pomoc, którego nikt nie chciał usłyszeć, modlitwę o lepsze jutro, która pozostała niewysłuchana.

„Przed oczami mignęła jej wizja życia bez siostry. Miałaby najlepsze miejsce przy stole, to z widokiem na bzy w ogródku, przeniosłaby się do dużej sypialni na dole, blisko reszty rodziny. Na kolacji to jej pierwszej podawaliby ziemniaki. To z nią żartowałby tata, to jej brat mówiłby swoje tajemnice, a mama posyłała swoje najcieplejsze uśmiechy”.

Największe wrażenie zrobił jednak na mnie obraz odrzucenia i braku akceptacji dla ludzi innej rasy. Momentami bardzo ciężko było mi uwierzyć, że jeszcze tak niedawno takie sytuacje były na porządku dziennym. Każda obelga, krzywe spojrzenie, grymas na twarzy czy słowna złośliwość odbierała książkowych bohaterom trochę szczęścia i pewności siebie. I bez tego trudno było im odnaleźć się w społeczeństwie, a taka jawna wrogość dodatkowo wpływała na brak poczucia przynależności i potrzebę bezpieczeństwa, tak dla nas istotną. W takich momentach zastanawiam się- co z nas za ludzie?

Książka Celeste Ng zaczęła się dosyć niepozornie, jednak szybko nabrała rozpędu. Autorka zaskakiwała mnie na każdym kroku, często przytłaczając nadmiarem hałaśliwych i przygnębiających emocji. Czy mam jej to za złe? Oczywiście, że nie. Dzięki temu zapamiętam jej dzieło na dłużej.

[Adres usunięty]

HISTORIA, KTÓRĄ WARTO BYŁO OPOWIEDZIEĆ

To mogło się nie udać. Ba!, debiutancka powieść traktująca o doskonale znanym temacie zaginięcia nastolatki niemal na pewno skazana powinna być na porażkę. A jednak Celeste Ng dokonała czegoś, co zdaje się niemożliwe. Stworzyła powieść nie tylko udana, ale przede wszystkim zdumiewająco wspaniałą i przejmującą do szpiku kości.

„Przypadki zaginięć dziewcząt najczęściej wyjaśniają się w ciągu dwudziestu czterech godzin”, takie słowa słyszy od policjanta rodzina Lee, której nastoletnia córka, Lydia, pewnego dnia nie zjawia się na śniadaniu. Nie ma jej w pokoju, nie ma w okolicy domu, kiedy okazuje się, że nie pojawiała się także w szkole, zaniepokojeni bliscy zawiadamiają władze. Nie są jednak świadomi, że Lydia już nie żyje, a znalezienie jej ciała to jedynie kwestia czasu. Wtedy zostaje już tylko rozpacz i pytania: dlaczego nastolatka zginęła i co takiego wydarzyło się zeszłej nocy? Ale jest jeszcze jedna istotna kwestia, której nikt nie porusza na głos – kwestia rodzinnych sekretów i przemilczanych spraw, które mogą mieć kluczowe znaczenie dla całej tragedii…

Jeżeli sugerować się powyższym opisem treści, „Wszystko…” to rasowy thriller z obyczajowymi elementami. Gdyby tak jednak było w rzeczywistości, powieść wiele by straciła, stając się kolejną z przedstawicielek gatunku od lat już ocierającego się o sztampę. Celeste, i chwała jej za to, obrała zupełnie inną drogę. Ćwierć wieku temu David Lynch, kręcąc „Miasteczko Twin Pekas”, serial także traktujący o śmierci nastolatki, skupił się przede wszystkim na targających ludźmi emocjach. Rozpacz, przerażenie, chęć zrozumienia czegoś, co trudno ogarnąć jest umysłem – to one dominowały zanim serial popadł w rutynę. Celest zdecydowała się na podobny zabieg. Zamiast rzucić czytelników w wir szybkiej akcji, w której nie ma czasu na myślenie, postanowiła opowiedzieć niemalże w leniwy sposób historię wewnątrzrodzinnych sekretów i relacji, pomiędzy poszczególnymi członkami. Całość natomiast zanurzyła w takiej ilości emocji, iż trudno przejść obojętnie obok poszczególnych scen i całości w ogóle.

„Wszystko…” to powieść, która porusza do głębi. Nie samymi tylko emocjami, ale realizmem i prawdą, które wraz z nimi trafiają do serca i umysłu. I stylem. Lekkim przecież, ale plastycznym. Dojrzałym, odpowiednio bogatym i ascetycznym zarazem. Stylem, który się pochłania, ale który sprawia także, iż lektury szybko się nie zapomina.

Jeśli więc chcecie naprawdę dobrej, urzekającej emocjami powieści, sięgnijcie koniecznie. Nie pożałujecie ani chwili spędzonej w towarzystwie rodziny Lee, a ich tragedia, stanie się czymś, co będziecie przeżywać, jakby zdarzyło się naprawdę. Polecam gorąco.