Szklany zamek

Mocna książka, która opowiada historię znanej dziennikarki New York Magazine, Esquire Magazine czy US Today Jannette Walls i trójki jej rodzeństwa.

Rodzeństwo wraz z obojgiem rodziców przez lata żyło w skrajnym (ale takim naprawdę skrajnym) ubóstwie. Przyczyn takiego stanu było kilka, ale główne to długoletni alkoholizm ojca,wyjątkowa niezaradność matki i brak pomocy, choćby najmniejszej z zewnątrz, konflikt z prawem dorosłych, uciekanie przed służbami, przed stróżami prawa.

Dzieci zostały wychowane, ale i niewychowane. Tak, jest to możliwe. Z jednej strony rodzice próbowali wpoić im jakieś tam zasady życia, przebywania wśród innych ludzi, zasad higieny, jedzenia etc. A z drugiej strony, to czego ich nauczyli, to bardziej przypomina elementy prymitywnego przetrwania w buszu, albo jakiejś pierwotnej społeczności. Byłam zszokowana, gdy to czytałam. Z drugiej strony ogarniała mnie złość na tych rodziców, na społeczeństwo, na to, że takie sytuacje w ogóle mają miejsce na świecie.

Do prowadzenia auta, ba jeżdżenia rowerem obowiązują jakieś tam szkolenia, kursy, egzaminy, dokumenty. Do tego, żeby mieć i wychowywać drugiego człowieka, kształtować jego psychikę nie potrzeba niczego, nawet badań psychiatrycznych.

A to dopiero początek całej historii, która jest książką o tym, jak nie należy mieć wychowywać drugiego człowieka, kim nie należy się stać i o tym, jak szwankuje tak naprawdę praktycznie każde państwo, jak nie dopełniają obowiązków instytucje do tego powołane. Książkę czyta się szybko, z niedowierzaniem, złością, wręcz rozpaczą. Nie mogłam uwierzyć, że coś takiego miało miejsce w cywilizowanym kraju kilkanaście lat temu. Co najgorsze, podejrzewam, że na świecie jest jeszcze mnóstwo takich dysfunkcyjnych rodzin. Szok i szacunek dla dzieci, że stały się normalnymi ludźmi. Polecam.

Trudno jest obiektywnie oceniać tę książkę, bo ona już od pierwszych stron angażuje czytelnika emocjonalnie. Prawie każdy odnajdzie w niej jakiś skrawek swojego dzieciństwa, o którym z perspektywy opowiada dorosła kobieta. Już w pierwszym krótkim rozdzialiku przedstawia swoją sytuację: zauważyła na ulicy matkę grzebiącą w śmietniku i kryje się w taksówce, by uniknąć spotkania. W kolejnych rozdziałach wyjaśnia, jak do tego doszło.

Jeannette zabiera nas w podróż po kalifornijskiej pustyni i innych miejscach, w które zabierają ją i jej rodzeństwo rodzice. Są to marzyciele, niepogodzeni z konwenansami, pragnący wolności i swobodnego życia pełnego przygód i ekscytacji. Zapominają często, że mają czwórkę dzieci i zajęci sobą - matka malowaniem, ojciec piciem i szemranymi interesami, zostawiają je na pastwę losu, głodne, brudne i zaniedbane.

Naprawdę chwilami się ciężko czyta te fragmenty, gdy obdarte i brudne dzieciaki zostawione samopas prześladowane są w szkole a i w domu znajdują niewiele oparcia. Jednak nieudolni rodzice dają im miłość i chyba dlatego wyrastają "na ludzi".

Od książki nie mogłam się oderwać, napisana jest lekko, bez moralizowania, jesteśmy z dziećmi: Lori, Jeannette, Brianem i Maureen i obserwujemy gwiazdy na pustyni, innym razem słuchamy opowieści ojca o szklanym zamku, który zamierza wybudować dla rodziny i wierzymy mu jak dzieci.

Piękna sprawa, dawno nie zassała mnie tak żadna książka. Polecam!