Gołoborze

Pióro Macieja Siembiedy miałam przyjemność poznać przy okazji lektury powieści Katharsis. Już wtedy poczułam, że twórczość tego autora zdołała mnie zachwycić, a ja chciałabym poznać więcej jego książek. Co prawda, kilka tytułów już czeka na swoją kolej, ale ja postanowiłam sięgnąć po nowość. Czy Gołoborze to tytuł, który okazał się równie dobry? O tym w poniższej recenzji.

W cieniu Łysej Góry, tam, gdzie mało kto się zapuszcza, trwa zajadła wojna – i to od lat. Dwie rodziny walczą ze sobą, pielęgnując narastającą od lat nienawiść. Wszyscy we wsi wiedzą, że konflikt między Kończakami i Cebrzynami to coś, w co nie wolno się wtrącać, a honor i rodzina są najważniejsze. Co jednak, jeśli dla jednego z Cebrzyn ważniejsza niż rodzina była Jadźka Kończakowa? Czy od zemsty istnieją jakieś odstępstwa?

Zaczynając lekturę tej powieści, byłam nastawiona bardzo optymistycznie. Miałam świadomość tego, że książka Maćka Siembiedy może mi bardzo przypaść do gustu, więc moja ekscytacja rosła tylko z każdą kolejną stroną. Nie muszę chyba mówić, że pochłanianie tej historii szło mi w ekspresowym tempie? To było tak dobre i tak wciągające, że chyba nie mam słów.

Głównymi bohaterami są obie zwaśnione (delikatnie mówiąc) rodziny, które każdy najmniejszy konflikt rozwiązują siłą i ostrym nożem. Jeśli mam być szczera, to nie wiem sama, po której stronie bym stanęła, gdybym otrzymała takie pytanie — zarówno jedna, jak i druga rodzina żyje nienawiścią i ta cała złość i negatywne emocje wyniszczają je tak naprawdę od środka — o czym z resztą przekonywałam się przy wielu okazjach.

Mimo tego uważam, że autor świetnie wykreował każdą pojedynczą jednostkę osobową, która należy do jednych, albo do drugich. Podejrzewam, że wymagało to od niego zwiększonej pracy, większego zastanowienia oraz poniekąd cierpliwości, ponieważ stworzenie tylu postaci, które będą tak różne od siebie, ale jednocześnie podobnie będą patrzyły na wiele spraw, brzmi bardzo... zajmująco.

Pióro Macieja Siembiedy całkowicie mnie urzekło, a przedstawienie całej wsi, która jest właściwie zapomniana przez resztę świata i żyją tam rodziny, które znają się od lat, wyszło mu fenomenalnie. Ogólnie, cały klimat powieści zasługuje na bardzo dużą piątkę z plusem, ponieważ ten niepokój, duchota tego dość hermetycznego społeczeństwa kupiło mnie całkowicie, a lektura tej książki to była uczta.

Połączenie dramatu z powieścią obyczajową, a jednocześnie nutką thrillera to coś, co bardzo przypadło mi do gustu i szalenie cieszę się, że mogłam poznać ten tytuł. Gołoborze wciągnęło mnie bez reszty do swojego brutalnego świata, a ja niekoniecznie chciałam z niego wychodzić. Jeżeli poszukujecie dobrej i wciągającej historii na chłodniejszy wieczór, to uwierzcie mi, Gołoborze będzie strzałem w dziesiątkę.

"Wszyscyście w tym Grabinie na jedną nienawiść chorzy".

Nigdy takiej książki nie czytałam.

Dwa klany – Kończakowie i Cebrzyny.

Jedna wieś – Grabin.

I zemsta odmieniana przez wszystkie przypadki, pokolenia i czasy.

"Gołoborze" to książka, która na ponad pięciuset stronach opowiada historię dwóch rodzin, począwszy od powstania styczniowego aż po lata 90. XX wieku. Od zarania dziejów podział był jasny – na tych dobrych i pracowitych oraz na tych, co kradną i mordują. Wichry historii mocno dawały o sobie znać w małym Grabinie, zawiewając to z jednej, to z drugiej strony. Role się odwracały, raz przychodził czas Kończaków, raz – Cebrzynów. Starsi z klanu odchodzili, ale młodzi nie zapominali o krzywdach zaszłych. Zemsta, zawziętość i nienawiść płynące w ich żyłach, były przekazywane z pokolenia na pokolenie i nie miały końca. Ani terminu ważności. Może i płomień zemsty czasem przygasał, lecz tak naprawdę czekał w ukryciu. Czekał na małą iskierkę, która roznieci pożar i pokaże, kto jest zwycięzcą, a kto grabiniakiem gorszego sortu. Najpierw było się Kończakiem lub Cebrzyną a dopiero potem żołnierzem, rolnikiem, handlarzem czy katolikiem. Rodzina zawsze stała na pierwszym miejscu.

„A dla Kończaka rodzina i pomsta to rzeczy najświętsze”.

Niesamowitym miejscem był Grabin – trwał niezmiennie, pomimo światowych wojen i sporów. Ale tutaj lokalne waśnie nie miały końca. Wszystko, co rozgrywało się w Grabinie, to w Grabinie zostawało. Obcy nie mieli prawa wstępu ani oceny. Natrętne pytania śledczych odbijały się od muru, zwanego zmową milczenia. Nikt mieszkańcom nie był potrzebny do wyrównywania krzywd, do wydawania osądów. Sprawy własne załatwiało się honorowo, jeden na jednego. Z tej małej wsi ludzie nader często znikali, ale i też niespodziewanie wracali, nie zawsze witani z radością. Wracają po odpowiedzi, wracają po prawdę. W końcu - wracają po sprawiedliwość.

A może magia tego miejsca ma swoje źródło w ludowych wierzeniach i przesądach związanych z Górami Świętokrzyskimi? Czarcie sprawki, sabaty, łzy czarownic zaklęte w nieczułe gołoborze… Pewnie nieco więcej opowiedziałaby o tym Pężyrka, lecz kto się ośmieli zapytać i wysłuchać?

„Tak oto miejsce śmierci diabła stało się Czarcią Polanką, kamienne łzy gołoborzem, a dusze miejscowych ludzi twarde, ostre i zimne jak ono”.

"Gołoborze" jest historią kompletną, w której legendy i rodzinne wspomnienia o przodkach przeplatają się z wielkimi wydarzeniami z historii Polski. Klany Kończaków i Cebrzynów opowiadają historię tak burzliwą, naznaczoną zwrotami akcji, tak rozedrganą emocjami, wyniszczającymi ich od środka. Czytajcie a brakiem snu się nie przejmujcie…

Akcja powieści rozgrywa się w sercu Gór Świętokrzyskich, gdzie od pokoleń toczy się bezlitosna wojna między dwoma rodami: Kończakami i Cebrzynami. Nienawiść jest tu dziedziczna niczym gospodarstwo rolne, ojcowizna. To świat bardzo daleki od górskjich wędrówek, schronisk i turystyki. To tam przemoc jest swoistą tradycją, a zemsta jest świętym, przekazywanym z pokolenia na pokolenie obowiązkiem. Nikt nie kwestionuje zasad, nawet tych najgorszych, najokrutniejszych, nikt się nad nimi nie zastanawia. Szczerze, przerażające i szokujące. Te zasady są po prostu niezmienne, starsze niż ludzie, domy w okolicy i bardziej twarde i niezmienne niż kamień na zboczach Łysej Góry.

Siembieda tworzy ten zaskakujący świat z niezwykłą dbałością o szczegóły. Od samego początku czujemy zapach mokrego lasu, słyszymy trzask gałęzi i widzimy oczy ludzi, bardzo złych ludzi. W trakcie lektury zmagamy się z pytanem, czy ci ludzie są tak naprawdę źli, czy wszyscy tacy są. Każdy kolejny ozdział pulsuje napięciem. Mnóstwo jest surowego języka i lokalnego kolorytu. To wszystko sprawia, że historia nabiera przerażającego i zadziwiającego wymiaru.

W centrum tej historii jest Stefan Cebrzyna. Jest to postać tragiczna, rozdarta między obowiązkiem a uczuciem. Jego miłość do Jadźki jest jak krzyk w ciemności, krzyk gniewu i rozpaczy. W ich historii mamy dziwne fatum. Opis tej znajomości dobitnie pokazuje, że czasem nawet najszczersze uczucie nie jest w stanie przebić się przez skorupę nienawiści. To jakby historia Romea i Julii z Gór Świętokrzyskich. Nasz bohater to człówiek rozdarty między uczuciem a obowiązkiem wobec rodu. Stefan wie, że jeśli złamie przysięgę, zdradzi ojców. Ale jeśli dotrzyma słowa – zniszczy siebie i kobietę, którą kocha. Każda decyzja jest zła i może doprowadzić do tragedii.

To, co najbardziej zachwyca w Gołoborzu, to sposób, w jaki autor oddaje klimat miejsca. Jest on ukazany na równi przez pokazany krajobraz, jak i emocje, charaktery mieszkających tam ludzi. Bardzo poruszające i zapadające w pamięć.

Gołoborze to książka głęboko smutna – nie dlatego, że opowiada o śmierci i zemście, lecz dlatego, że mówi o niemożności wyrwania się z jej kręgu. Autor pisze o ludziach, którzy chcieliby kochać, ale potrafią tylko nienawidzić. Siembieda pokazuje, jak przeszłość potrafi trzymać człowieka za gardło i nie pozwalać mu oddychać. To nie jest łatwa lektura. To bardzo, bardzo trudna książka. To powieść, która boli, a jednocześnie zmusza do wielu przemyśleń.

Mała wieś Grabin w świętokrzyskim, a w niej od dawna zwaśnione rody: Kończaki i Cebrzyny. Rodziny nienawidzące się do tego stopnia, że wszelkie konflikty rozwiązują między sobą krwi..ą, a z takiego starcia żywy wyjść może tylko jeden.

W świecie, w którym honor ma większą wartość niż życie, a nazwisko jest zarówno błogosławieństwem, jak i przekleństwem, rodzi się pewna wyjątkowa miłość, która pachnie krwią i starymi urazami.

Tutaj zaczyna się wieloletnia podróż, która będzie trwać ponad sto lat. Choć kre..w przelana przez pokolenia zdaje się nie do zmycia, zadajemy pytanie, które unosi się nad całą powieścią niczym echo dawnych tragedii: czy czas spowoduje, że dawne urazy ulegną zatarciu?

Autor w mistrzowski sposób splata losy bohaterów, pokazując, że zemsta jest dziedziczna – przekazywana niczym nazwisko i herb. Każda śmierć rodzi kolejną, każdy pojedynek staje się tylko preludium do następnej tragedii. Nie brakuje tu brutalnych scen, ale przemoc nie jest tanim efektem – stanowi odbicie losów bohaterów, którzy nie potrafią żyć bez nienawiści.

Narracja jest dynamiczna, pełna napięcia, a język – ostry jak nóż w dłoni bohatera. To powieść o tym, jak łatwo zatracić człowieczeństwo w imię lojalności i jak trudno wyrwać się z błędnego koła zemsty.

"Gołoborze" to nie tylko historia o pojedynkach i śmierci, ale też o miłości – tej zakazanej, niemożliwej, a przez to najbardziej tragicznej. Autor zadaje pytanie, czy pokój między rodami w ogóle jest możliwy, gdy krew przelana przed wiekami wciąż domaga się ofiary.

To książka, po której trudno się otrząsnąć – mroczna, intensywna i boleśnie prawdziwa w swoim przesłaniu: że największym wrogiem człowieka może być jego własne dziedzictwo.

Maciej Siembieda przyzwyczaił swoich czytelników do mocno dopracowanych i „głębokich” powieści.

Czytając tę książkę ma się wrażenie, że jej tworzenie było dla autora czymś wyjątkowym, bardzo osobistym.

I wiecie co? Nie czytałem chyba bardziej prawdziwej powieści w swoim życiu.

Z tym zdaniem Was zostawię – oczywiście gorąco polecam.

Maciej Siembieda od lat pozostaje jednym z najważniejszych i najciekawszych polskich autorów współczesnych, a jego powieści to precyzyjnie skonstruowane światy, w których fikcja splata się z historią z iście reporterską dokładnością. Siembieda jest mistrzem opowieści o tym, co w Polsce brzydkie, zapomniane i trudne do przyjęcia. Nie waha się rozgrzebywać ran, które nigdy się nie zabliźniły, ani tykać pamięci, która nie daje spokoju. Jego skrupulatność w budowaniu skomplikowanej, a zarazem głęboko osadzonej w faktach fabuły sprawia, że każda książka jest literackim przeżyciem.

Siembieda sięga po motywy jeszcze starsze niż historia, które są zakorzenione w mitach, ludowych opowieściach i nieustępliwej ludzkiej naturze. W świętokrzyskich lasach, w cieniu Łysej Góry, dwa rody od pokoleń toczą wojnę, której nikt już nie potrafi zakończyć. Kończakowie i Cebrzynowie pielęgnują nienawiść, jakby była dziedzicznym obowiązkiem, a honor znaczy tu więcej niż życie.

Trzeba przyznać, że jest to powieść niewygodna w odbiorze, ale też niepokojąco wspaniała, doskonale dopracowana pod względem fabularnym i historycznym. Siembieda z bezbłędnym wyczuciem tka opowieść i wiedzie czytelnika przez historię, wskazując jak cienka jest granica między lojalnością a przekleństwem oraz między pamięcią a obsesją.

Wydaje się, jakby czas się zatrzymał, honor znaczył więcej niż życie, bo przecież przysięgi składane ojcom są wieczne, a śmierć jest tylko kolejnym aktem w niekończącym się dramacie. Bohaterowie Siembiedy są twardzi jak z kamienia, do tego nieustępliwi i często milczący, ale w ich sercach tli się coś na kształt tragicznej świadomości. Wiedzą, że trwają w błędnym kole zemsty, lecz nie potrafią się z niego wyrwać.

Napisałam wcześniej, że „Gołoborze” jest powieścią niewygodną w odbiorze. Mam tu na myśli to, że ona zmusza do spojrzenia w oczy własnym demonom, tam gdzie przemoc rodzi się nie tylko z nienawiści, ale i z poczucia obowiązku; że lojalność wobec przeszłości potrafi być przekleństwem. Autor z chirurgiczną precyzją opisuje mechanizm dziedziczonego gniewu, ten sam, który przez wieki kształtował polską historię.

Od strony fabularnej książka jest dopracowana niemal do perfekcji. Narracja pulsuje napięciem, każde słowo ma wagę, a każdy zwrot akcji swoje uzasadnienie. Historyczne tło nie jest tu dekoracją, lecz kręgosłupem opowieści, dzięki któremu fikcja nabiera wiarygodności i głębi. Jest to literatura na granicy mitu i realizmu, brutalna i poetycka zarazem. Nie daje ukojenia, ale pozostawia w czytelniku ślad dość szorstki, kamienny, jak świętokrzyskie zbocza, które są niemym świadkiem ludzkich dramatów.

To niepokojąco wspaniała, gęsta od emocji i symboli powieść. Jest to też doskonały przykład na to, że polska literatura współczesna wciąż potrafi mówić o rzeczach ostatecznych z rozmachem, pasją i artystyczną dyscypliną. To książka, którą się nie tylko czyta. To książka, którą się przeżywa.

Właśnie skończyłam czytać kolejną książkę Macieja Siembiedy pt. Gołoborze. Rewelacja! Cały czas mam ją w myślach. Mocna, prawdziwa.

Pan Maciej Siembieda po raz kolejny obdarza swoich czytelników powieścią, która zawiera w sobie pierwiastek prawdy historycznej. Mało tego, w posłowiu raczy nas informacją o tym co zaczerpnął z realizmu, pisząc: „Okropieństwa opisane w powieści są podwójnie przerażające, bo zostały stworzone przez życie, a nie autora”. I objawia się nam kolejna prawda, że życie pisze najlepsze scenariusze a Pan Maciej to życie ubiera w słowa. Słowa, które na 520 stronach tworzą „Gołoborze”. Powieść, która może wygląda jak malutka cegiełka ale czyta się ją jednym tchem i czytelnik nawet nie wie, kiedy zarwał noc dla kolejnych stron i najchętniej zagłębiałby się dalej w treść ale jednak praca czeka i trzeba się pogodzić z faktem, że należy odłożyć książkę na kolejny wieczór.

Treść powieści przenosi czytelnika do roku 1863. To od tego momentu możemy śledzić zacięty zatarg pomiędzy dwoma rodami Kończakami a Cembrzynami. Mieszkańcami świętokrzyskiej wsi Grabin. Co prawda zaczynamy w połowie XIX wieku, jednak zatarg pomiędzy nimi sięga znacznie wcześniej wstecz. Sami zainteresowani chyba nawet nie znają dokładnego momentu jego powstania. Czytelnik może śledzić go i to jak owe rody dokonywały zemsty wobec siebie. Prawo przysięgi na krew i słowo dane najstarszemu z rodu ważniejsze niż prawo karne.

Nie powiem, bo sympatyzowałam z jednym z owych rodów, niemniej jednak czy można dawać nawet niewypowiedziane przyzwolenie na krwawą zemstę i okrucieństwo człowieka wobec drugiego człowieka? Raczej nie...

W pewnym momencie pojawia się promyczek nadziei na pogodzenie się zwaśnionych rodów, któremu czytelnik kibicuje i martwi się jak dalej potoczą się losy bohaterów. Bo przecież mamy XX wiek i to nie Sycylia aby mafia wykańczała się wzajemnie.

Nie chcąc zdradzać fabuły napiszę, że książka genialna! Czyta się ją jednym tchem i czytelnik mimo woli porównuje co poniektórych bohaterów do jednego z dramatów pewnego angielskiego pisarza. Pozostawia czytelnika spełnionego ale jednocześnie z pewnym niedosytem bo być może historia mogłaby się zakończyć np. w 2020 roku a nie z początkiem lat 90-tych wieku ubiegłego? A może jednak nie...

Jakże genialna czytelnicza uczta czeka każdego kto będzie zaznajamiał się z jej treścią. Zazdroszczę, że już poznałam fabułę, bo chciałabym ja poznać kolejny raz.

Współpraca barterowa z Wydawnictwem Znak literanova.

Najnowsza powieść Macieja Siembiedy, "Gołoborze", okazała się prawdziwą literacką ucztą. To opowieść o nienawiści dwóch rodzin, sięgającej czasów powstania styczniowego, oraz o pragnieniu zemsty, które niczym ogień trawi kolejne pokolenia.

Niewątpliwie największym atutem książki jest styl Siembiedy - wciągający, gawędziarski, pełen smaku dobrze opowiedzianej historii. Autor wprowadza nas w życie wsi Grabina i rodziny Kończaków, czyniąc to tak sugestywnie, że już po kilku stronach czujemy się częścią tej społeczności. To, co spotyka ich z rąk zawistnego rodu Cembrzynów, potrafi naprawdę ścisnąć za serce. Na kartach powieści pojawia się też miłość dwojga młodych ludzi ze zwaśnionych rodzin - uczucie rodem z Romea i Julii, zakończone równie dramatycznie.

Na kartach "Gołoborza" spotykamy wspaniałych, pełnokrwistych bohaterów, tętniącą emocjami opowieść oraz pełną lokalnych legend ziemię świętokrzyską, które nadają opowieści wyjątkowy klimat. W tle rozgrywa się wielka historia: powstania, wojny, przemiany społeczno-polityczne, które nieustannie wpływają na losy zwykłych ludzi.

Siembieda po raz kolejny udowadnia, że potrafi snuć opowieści z rozmachem, a jednocześnie z ogromną empatią i dbałością o szczegół. "Gołoborze" to historia o pamięci, krzywdzie i przebaczeniu, taka, która zostaje w czytelniku na długo po odłożeniu książki.

Czy zrobiłabyś wszystko dla rodziny, nie zważając na konsekwencje… tylko dlatego, że to Twoja krew? Czy więzi rodzinne są dla Ciebie świętością, a najbliżsi stoją zawsze na pierwszym miejscu… przed wszystkim innym, nawet rozsądkiem?


Rodzina jest ważna. Jest najważniejsza, ale każda więź ma swoje granice…przynajmniej powinna mieć…

Historia przedstawiona przez @maciejsiembieda to brutalna, emocjonalna i przejmująca opowieść o dwóch rodach, które od pokoleń toczą ze sobą wojnę. Wojna ta nie zna litości. Nie ma w niej zwycięzców, są tylko kolejne pokolenia, które dziedziczą gniew, żal i nienawiść. Są tylko straty. Wszystko zaczyna się w 1863 roku, podczas powstania styczniowego… i trwa po dziś dzień. Ta wrogość, ten ból i ta bezwzględna chęć odwetu.

Czytając tę książkę nie potrafiłam stanąć po żadnej ze stron. Ich czyny były równie okrutne, ich racje równie skażone pychą, pełne zawiści. Momentami czułam, jakby autor splótł losy bohaterów z echem „Samych Swoich”, lecz tutaj nie ma miejsca na humor czy pogodzenie przy płocie. To również szept „Romea i Julii”, tylko że zamiast romantyzmu mamy brud, cierpienie i świętokrzyską surowość, bo Stefan Cebrzyna i Jadźka Kończakowa naprawdę chcieli pokazać światu, że można inaczej…

Dla mnie ogromnym atutem tej książki jest klimat świętokrzyskich ziem. Autor oddał go z ogromną autentycznością. Mój mąż pochodzi z tamtych stron, jego rodzina od pokoleń tam mieszka i czytając tę powieść, miałam wrażenie, że słyszę znajome słowa, słowa, które tylko tam wybrzmiewają, ten sam rytm mowy. Tacy są ludzie z tamtych rejonów: dumni, zżyci, wierni swoim, szorstcy w słowach, prawdziwi w spojrzeniu.

Autor prowadzi tę opowieść z bezlitosną szczerością. Każde słowo jest jak cios, ale i jak przypomnienie, że przeszłość zawsze znajdzie sposób, by o sobie przypomnieć. Ta książka rozsadza serce od środka i nie pozwala o sobie zapomnieć. Kiedy zamkniesz ostatnią stronę, wciąż będziesz słyszeć szepty Cebrzynów i Kończaków, bo oni wciąż się kłócą. Wciąż się nienawidzą.

To opowieść o nienawiści, która trwa dłużej niż życie. O dumie, która potrafi zniszczyć wszystko. O ludziach, którzy nie potrafią odpuścić, nawet jeśli przez to tracą samych siebie.

"Gołoborze" to historia o dwóch zwaśnionych rodach - Cebrzynów i Kończaków.

Kończakowie to Ci niby "lepsi".

Cebrzyny to "chołota", zdradzieccy.

Dla obu rodzin najważniejsze to honor, rodzina i ZEMSTA.

Bohaterowie są trudni i skompilowani. Ich zachowanie i decyzje są podyktowane pamięcią o dawnych krzywdach a niezłomny honor rodziny staje się jedynie ciężarem.

To było moje pierwsze spotkanie z piórem autora, byłam nastawiona na ciężki język jednak pozytywnie się zaskoczyłam. Historia opisana jest tak fajnym językiem, że czytając książkę miałam wrażenie jakby mi ktoś po prostu tą historię opowiadał.

"Gołoborze" to nie tylko historia o zemście ale o tym jak przeszłość może mieć wpływ na teraźniejszość. To historia która pozostaje z czytelnikiem na dłużej.