Krzyk sowy

Masz czasem wrażenie, że ktoś Cię obserwuje? Chodzi za Tobą lub wystaje pod Twoim domem? Jenny, bohaterka książki autorstwa Patricii Highsmith pt. „Krzyk sowy” z oferty Oficyny Literackiej Noir sur Blanc, w przekładzie Krzysztofa Obłuckiego, jest przekonana, że ktoś czai się w krzakach pod jej domem. I ma rację! Odkrycie tożsamości podglądacza uruchomi jednak całą lawinę zdarzeń, których nie spodziewa się nie tylko Nasza bohaterka, ale również czytelnicy tej mocno zaskakującej powieści.

Czy prześladowca może stać się ofiarą a ofiara prześladowcą? Jak cienka jest granica między strachem a fascynacją drugim człowiekiem? Do czego zdolna jest osoba, która szaleje z zazdrości? Te pytania towarzyszą lekturze „Krzyku sowy”, a odpowiedzi na nie, znajdujące się na kartach tej opowieści, sprawiają, że zaczynamy zastanawiać się nad tym, jak wiele tajemnic skrywa Nasza psychika.

Patricia Highsmith stworzyła genialne kreacje bohaterów zmagających się z problemami psychicznymi. Stateczny Robert Forester, młodziutka Jenny i jej narzeczony Greg to postacie tak różne i tak podobne zarazem. Ich wewnętrzne rozterki, napady agresji czy skłonność do zachowań destrukcyjnych nie tylko przyciągają uwagę, ale też pozwalają czytelnikom choć przez chwilę poczuć się jak osoba obciążona niebywałym psychicznym balastem, która przez splot niefortunnych zdarzeń zostaje zapędzona w kozi róg. W „Krzyku sowy” w takiej sytuacji znajduje się aż troje bohaterów, co jeszcze bardziej wzmaga zainteresowanie czytelników losami tego nietypowego trójkąta miłosnego.

Doskonała, nietuzinkowa i trzymająca w napięciu powieść Highsmith, podobnie jak inne książki autorki, oferuje Nam kilka godzin znakomitej czytelniczej rozrywki. Historia opowiedziana w „Krzyku sowy” jest tak piekielnie prawdopodobna, że chwilami nabiera cech prozy dokumentalnej. I całe szczęście! Dzięki temu odbiorcy mogą emocjonalnie przeżywać epizody z udziałem bohaterów i śledzić z pewnością nie najlepsze lata ich życia.

Polecam, bo dawno nie czytałam tak emocjonującej narracji. ❤️

To niesamowite uczucie, kiedy powieść napisana dekady temu okazuje się tak bardzo współczesna, tak genialnie absorbująca i zaskakująca. Tak właśnie miałam z “Krzykiem sowy” Patricii Highsmith. Dzięki nowemu wydaniu mogłam zapoznać się z powieścią, która u nas ukazała się po raz pierwszy ponad dwadzieścia lat temu, a na rynku anglojęzycznym aż sześćdziesiąt! Gatunkowo jest to coś pomiędzy powieścią kryminalną a thrillerem psychologicznym, w którym pobrzmiewają nuty dramatu i tragedii antycznej. Fatalizm, nieuchronność losu, poczucie, że droga idzie tylko w jednym kierunku, a pętla coraz mocniej się zacieśnia to emocje dominujące w tej powieści. I do tego niejasność, niepewność, w którą wersję zdarzeń możemy wierzyć, bo tych jest kilka, w stosunku do siebie sprzecznych. Kreacje postaci (stalkera, pary i byłej żony) są mistrzowsko opisane, każdy z nich ma jakieś cechy budzące niepokój, mogące przerodzić się w coś naprawdę katastrofalnego. Akcja budowana bardzo niespiesznie, ale twisty fabularne, jakie nam serwuje, są solidne, wprowadzają czytelnika w poczucie ciągłej niepewności, a zarazem ogromnej ciekawości. No i przesłanie, te współczesne, o którym wspomniałam - to skłonność społeczności do szybkich sądów, do przyjmowania łatwej hipotezy, która pogłębiana może zniszczyć czyjeś może całkowicie niewinne życie? Bo czy nie powinno być tak, że nie na założeniach, a dowodach powinniśmy się opierać? Bardzo dobra pod każdym względem proza, jestem mocno zaskoczona tym, jak duże zrobiła na mnie wrażenie! Polecam fanom niespiesznych thrillerów psychologicznych, solidnych dramatów.

Patricia Highsmith w "Krzyku sowy" kreśli portret Roberta Forestera, cenionego inżyniera chorującego na depresję, który ulega nieodpartej fascynacji. Każdego wieczoru zakrada się pod dom młodej kobiety i śledzi z ukrycia każdy jej ruch. Osobliwa obsesja stopniowo przejmuje kontrolę nad jego życiem.

Ironią losu młoda kobieta, nieświadoma swojej roli ofiary, zakochuje się w swoim prześladowcy. Paradoks ten uruchamia łańcuch reakcji: dziewczyna zrywa zaręczyny z Gregiem, ten zaś, pragnąc zemsty, znajduje sprzymierzeńca w byłej żonie Roberta. Kobieta, kierowana własną urazą, tka wokół byłego męża sieć oszczerstw, kreując jego publiczny wizerunek jako człowieka niepoczytalnego i skłonnego do przemocy.

W tym czworokącie zaczyna się toczyć toksyczna gra, której stawką jest prawda o każdym z bohaterów. Highsmith z mistrzowską precyzją pokazuje, jak pozornie niewinne działania mogą rozsnuć pajęczą sieć wzajemnych zależności, która wymyka się spod kontroli i zmierza ku tragicznemu finałowi.

Podobnie jak w innych powieściach autorki, wątek sensacyjny stanowi jedynie dekorację – prawdziwy dramat rozgrywa się w umysłach bohaterów. Highsmith nie serwuje łatwych odpowiedzi ani jednoznacznych ocen moralnych. Zamiast tego tworzy postaci, z którymi trudno się utożsamić, ale od których nie sposób oderwać wzroku, jak od płonącego budynku.

"Krzyk sowy" to psychologiczne studium powolnego zatracenia tożsamości i zatarcia granic między dobrem a złem. W świecie Highsmith nic nie jest oczywiste, a człowiek nigdy nie bywa w pełni niewinny. To powieść nie tyle o przestępstwie, ile o tym, jak obsesja może przekształcić zwykłego człowieka w kogoś, kogo sam nie poznaje w lustrze.

Głównym bohaterem powieści jest Robert Forester. Jest to pozornie szanowany, spokojny inżynier, który po rozwodzie przenosi się do niewielkiego miasta. Pragnie on odzyskać równowagę psychiczną. Z pozoru, na początku, wszystko jest w porzadku. Jednak już szybko staje się jasne, że Robert nie jest typowym bohaterem w takiej sytuacji. Zamiast podjąć próbę odbudowy życia, zaczyna obsesyjnie podglądać młodą kobietę – Jenny. To, co mogłoby być wstępem do klasycznego thrillera o prześladowcy, Highsmith rozgrywa zupełnie inaczej.

Robert wcale nie pragnie fizycznego kontaktu z Jenny. Jego fascynacja jest zagadkowa, dziwna. Mężczyzna obserwuje Jenny z ukrycia jak obraz. Gdy między nimi nawiązuje się relacja, to ona, nie on, zaczyna przejawiać oznaki obsesji. Kobieta zrywa zaręczyny z impulsywnym Gregiem, który za swoją porażkę wini Roberta. Dodatkowo tego osobliwego trójkąta włącza się była żona Roberta. Nagle rozpoczyna się niepokojąca gra pozorów, oszczerstw i psychologicznego sabotażu.

Zgodnie z literackim stylem Highsmith, akcja rozwija się powoli, lecz nie jest to wada – wręcz przeciwnie. Jej opowieść skrzy się od napięcia, które nie wynika z pogoni, strzelanin czy ucieczek, lecz z wewnętrznych napięć postaci. Każde słowo, każdy gest i każde niedopowiedzenie stają się narzędziem niepokoju.

Autorka bawi się swoją powieścią i czytelnikiem. Choć z początku Robert wydaje się dziwakiem i raczej niebezpiecznym człowiekiem, z czasem zaczynamy dostrzegać w nim człowieka zagubionego, bezbronnego. Jednocześnie postacie drugoplanowe, np. Jenny, Greg czy była żona Roberta – zostają ukazane jako postaci o wiele bardziej destrukcyjne, impulsywne i nieprzewidywalne.

Highsmith mistrzowsko pokazuje, jak łatwo zmanipulować opinię publiczną, jak krucha bywa reputacja i jak szybko można zostać „naznaczonym” przez innych. Niewinna znajomość zostaje przekształcona w rzekomy dowód niepoczytalności. Prawda staje się tu najmniej istotnym elementem układanki.

Autorka pisze w wyjątkowy sposób. Nie potrzebuje kwiecistych metafor, by oddać stan psychiczny bohaterów. Pisze chłodno, surowo, niemal dokumentalnie. Każdy dialog, każde zdanie ma swoje znaczenie. Opisy nie są długie, lecz trafiają w sedno. Atmosfera niepokoju sączy się powoli, niepostrzeżenie.

Krzyk sowy to znacznie więcej niż tylko historia o podglądaczu. To poruszający, precyzyjnie skonstruowany dramat psychologiczny, który demaskuje mechanizmy społecznej hipokryzji, lęków i pragnień. Highsmith udowadnia, że największe potworności rodzą się nie w zbrodni, ale w relacjach międzyludzkich, w codziennych, niewyrażonych emocjach.

Książka stawia pytania o to, kto jest naprawdę niebezpieczny.

Krzyk sowy to powieść, którą warto przeczytać nie dla fabularnych fajerwerków, ale dla psychologicznej głębi i ponurego lustrzanego odbicia nas samych. Patricia Highsmith po raz kolejny udowadnia, że nie ma sobie równych w portretowaniu mrocznych zakamarków ludzkiej duszy. Polecam.