Polska odwraca oczy. Reportaże Justyny Kopińskiej

Szok i niedowierzanie. Później już tylko niedowierzanie. O wielu sprawach o których przeczytałam nie miałam pojęcia. Praktycznie znikoma narracja i suche fakty sprawiają, że książka jest rzeczowa i bardzo szokująca.

Bardzo dobra książka. Autorka przyłożyła się do zebrania materiałów, opinii, wywiadów. Czyta się z zapartym tchem - również na skutek szoku jaki człowiek przeżywa. Historie zmarnowanych żyć ludzkich, zbagatelizowanych dowodów i zbrodni. Całość robi mocne wrażenie. Polacam

Wybierając dla siebie lekturę, ostatnio nawet nie pomyślałam o tym, by spróbować czegoś nowego i wyjść poza moją strefę komfortu, jeśli chodzi o gatunki książek – sięgałam po to, co aktualnie miałam pod ręką lub – przez minione miesiące chyba najczęściej – po lekkie, niezobowiązujące romanse, by trochę odetchnąć od maturalnej aury i ciężkich lektur związanych tematycznie z wojną i okupacją. Dlatego też podczas mojej wizyty w szkolnej bibliotece podjęłam całkiem spontaniczną decyzję, żeby zmierzyć się z czymś całkiem innym – ze zbiorem reportaży, o którym było dość głośno po jego publikacji. Działo się tak za sprawą tematów, jakie poruszały poszczególne z tekstów. I wcale się nie dziwię, iż wzbudziły zainteresowanie.

Cały zbiór rozpoczyna się od rozmowy z obecną żoną Mariusza Trynkiewicza, która mnie – mówię to z ręką na sercu – wprawiła w prawdziwe osłupienie. Nie chcę za wiele zdradzać ciekawym jej stanowiska, ale wiedzcie, że jest to co najmniej niepokojące. Nie dowierzając, skonfrontowałam paru moich znajomych z tym krótkim tekstem (reportaż ten liczy jakieś czternaście stron), którzy również byli oszołomieni przez to, co właśnie przeczytali.

W książce zawarty został tekst zatytułowany „Czy Bóg wybaczy siostrze Bernadetcie?”, który ma niecałe dwadzieścia stron (sprawie zakonnic z Zabrza poświęcono więcej uwagi w osobnej książce o tym samym tytule) i z tego, co zostało opisane w skrócie w lekturze, o której dzisiaj mowa, wynika jasno, że dzieci w ośrodku wychowawczym traktowane były nieludzko, niczym w obozie. Zarówno dziewczęta jak i chłopcy byli gwałceni, poniżani i przymuszani do wykonywania różnych czynności. Skąd w tych zakonnicach znalazło się tyle zła, pogardy, niezrozumienia i bestialstwa? Osobiście nie mieści mi się to w głowie.

„Polska odwraca oczy” zwraca uwagę na rzeczy, które w naszym społeczeństwie są zamiatane pod dywan, wybielane; pokazuje niesprawiedliwość, która dotknęła wielu ludzi mimo ich niewinności lub chęci postępowania słusznie. Dla mnie książka ta w pewnym stopniu pozwala im mieć świadomość, że nie zostali sami w tym zepsutym świecie, mogą mieć wsparcie innych, nawet jeśli wydaje się to dla nich niemożliwe. Nie jest łatwo czytać o dramatach ludzkich, zwłaszcza jeśli mamy potwierdzenie, iż miały miejsce naprawdę. Jeszcze bardziej dołujące jednak jawi mi się to, iż taki los sprawiamy sobie sami nawzajem – gonieni ambicjami, żądzami, chciwością, zazdrością. Nie pozwólmy, by zawładnęły one naszym życiem i bądźmy po prostu ludzcy, bo nigdy nie wiadomo, kiedy to my będziemy w sytuacji pozornie bez wyjścia.

Według mnie, Justyna Kopińska z pewnością w jakimś stopniu osiągnęła swój cel – zmusiła społeczeństwo do dialogu [Adres usunięty]. na temat korupcji w zakładach karnych, policji, bestialskiego zachowania urzędników, pracowników ośrodków czy więzień. Teraz przyszła jednak pora na uświadomienie sobie, czy tak powinno być – jeśli nie, to co można z tym zrobić? Stać i niewinnie się przyglądać? W kwestii takich problemów zawsze znajdzie się winny, ale czy zostanie ON ukarany, czy może zmieni tylko miejsce pracy i gdzieś indziej dalej będzie szerzył swoje nieludzkie zachowania, jednocześnie zamiatając swoją przeszłość pod dywan? I jak oni mogą z tym żyć? Z tymi oraz innymi pytaniami autorka pozostawia Czytelnika po zaznajomieniu się z jej reportażami. Uwierzcie mi, ich lektura jest niczym wylanie na siebie kubła z zimną wodą – automatycznie schodzi się na ziemię.

Coś niesamowitego. Jest to zbiór reportaży na temat Polski, statystyk policyjnych, ludzi i tym co ich spotkało. Czytając je, czułam jak czasem moje serce staje. Nie sądziłam, że to będzie tak dobre. Ta książka jest czymś więcej, jest tak prawdziwa i jednocześnie tak smutna, bo ukazuje mnóstwo niesprawiedliwości i cierpienia jakie spotykają ludzi. Nie wiem, czy ktoś z głęboką wrażliwością mógłby przeczytać to bez płaczu. Światło widzą sprawy, które trzymane są w kategorii pudełkowej, gdzie nikt nie zagląda. Wielkie brawa dla autorki Justyny Kopińskiej i wydawnictwa Świat Książki. Brak mi słów.

[Adres usunięty]

O "Polska odwraca oczy" słyszałam niemal na każdym kroku, przez co moja ciekawość sięgała zenitu. Nie pamiętam, kiedy ostatnio tak mocno ciągnęło mnie do jakiejkolwiek lektury. Czytając kolejne zachwyty nad tym poruszającym i szokującym zbiorem reportaży, nastawiłam się na emocje, które rozwalą mnie na kawałki.

Każdy reportaż dotyka innego problemu. Najdłużej zapamiętam rozmowę z partnerką Mariusza Trynkiewicza - nigdy nie zrozumiem podejścia tej kobiety, które jest dla mnie chore. Dodatkowo opowieści o wydarzeniach dziejących się w ośrodku wychowawczym w Zabrzu, sprawiły, że tym bardziej ciągnie mnie do "Czy Bóg wybaczy siostrze Bernadetcie?". Jedne rozdziały bardziej mnie zainteresowały i zaskoczyły, a inne dużo mniej, jednak te dwa reportaże wyróżniają się na tle reszty.

Justyna Kopińska sięga po tematy trudne i niekiedy zamiatane pod dywan. Bardzo dobrze, że autorka wynosi na światło dzienne sprawy, które nawet nie otarły się o sprawiedliwość. Uważam, że należy o tym powiadamiać jak najszersze grono odbiorców. Niemniej niewiele z tych reportaży wzbudziło we mnie zdumienie czy szok, bo tak naprawdę jeśli ktoś słucha radia bądź ogląda wiadomości w telewizji, to doskonale wie, iż nie takie rzeczy dzieją się w naszym kraju. Znieczulica była, jest i będzie, dlatego podejrzewam, że "Polska odwraca oczy" nie zmieni niczego, bo władza i tak czuje się bezkarna. Mam także wrażenie, iż niektóre rozdziały powinny być bardziej dopracowane - Kopińska przekazuje fakty, ale niekiedy zabrakło mi oceny przedstawionych zdarzeń.

Generalnie polecam tę książkę wszystkim rodakom, jednak uprzedzam, że jeśli są nieco uprzedzeni do wszystkiego, co dzieje się w naszym kraju, to owa nieprzychylność jedynie pogłębi się. Niestety Polska powinna przejść wiele różnorakich reform, aby mieszkańcy mogli czuć się bezpieczni i godni swoich praw.

Bezkompromisowa, bulwersująca, potwornie smutna. Jednak warto. [Adres usunięty]