Ilustrowana teoria wszystkiego

Stephen Hawking jest jednym z najbardziej znanych naukowców na świecie - znakomity fizyk teoretyk, który przyczynił się do ustalenia nowego poglądu na budowę wszechświata i materię, jaka go wypełnia. W swoich badaniach od blisko 40 lat zajmuje się głównie czarnymi dziurami i grawitacją kwantową - opracował między innymi teoretyczny dowód na to, że czarne dziury powinny emitować promieniowanie, znane dziś jako promieniowanie Hawkinga.

Ilustrowana teoria wszystkiego składa się z siedmiu krótkich wykładów - Hawking zaczyna od historii naszych poglądów kosmologicznych, a dokładniej od twierdzenia Arystotelesa, że Ziemia jest kulą, do odkrycia Hubble’a, że wszechświat się rozszerza. Autor wyjaśnia poglądy i koncepcje na temat wszechświata - jego budowy i powstania, aż po zagadnienie czarnych dziur. Przedstawia również jak kształtowały się poglądy na ten temat na przestrzeni wieków oraz pokazuje współczesny stan wiedzy. Na zakończenie rozważa pytania, na które fizycy jeszcze nie znają odpowiedzi – jak połączyć teorie opisujące różne zjawiska w jedną, ogólną „jednolitą teorię wszystkiego”. Hawking twierdzi, że jeśli poznamy odpowiedź na to pytanie, to będzie to największy triumf ludzkiego rozumu. Czy tak się jednak kiedyś stanie?

Spodziewałem się, że będzie to książka w dużej mierze popularnonaukowa z raczej niewielką ilością skomplikowanych i trudnych teorii. Jednakże po jej przeczytaniu muszę stwierdzić, że nie jest to pozycja dla każdego. Osobiście nie miałem większego problemu ze zrozumieniem niektórych nawet zawiłych wywodów autora, ponieważ na co dzień mam styczność z licznymi teoriami i prawami na uczelni. Niemniej i tak pewne fragmenty musiałem czytać ze skupieniem. Natomiast osoby, które nie mają chociażby niewielkiego zamiłowania do nauki, mogą dość szybko zrazić się do tej książki, zwłaszcza po kilku wykładach. Nie jest to w mojej ocenie wada, ponieważ z tej pozycji będą z pewnością zadowolone osoby, które chcą poszerzyć swoją wiedzę o powstaniu świata, czarnych dziurach, lecz nie chcą zaraz sięgać po typowo naukowe książki, które są napisane zdecydowanie trudniejszym językiem.

Bardzo polubiłem sposób w jaki Hawking opowiada o poszczególnych teoriach i zagadnieniach. Okrasza to niewielkimi wtrąceniami z życia prywatnego - co wówczas robił, z kim dyskutował, w jaki sposób niektóre pomysły narodziły się w jego głowie i spowodowały, że opracował teoretyczny dowód na istnienie czarnych dziur. Powoduje to, że książkę odbiera się znacznie bardziej osobiście, jakby autor siedział obok nas i snuł opowieść o tych zagadnieniach. Pod tym względem nie jest zwyczajna książka.

Zagadnienie takie jak powstanie wszechświata właściwie nie może się obyć bez pytania o to, czy Bóg miał w nim swój udział, czy też nie. Hawking nie stara się pokazać, że dowody są za lub przeciw wierze, lecz neutralnie przedstawia wszelkie fakty. Czy po przeczytaniu tej książki można utwierdzić się w przekonaniu, że Wszechświat został przez kogoś stworzony? Nie wydaje mi się - zdecydowanie bardziej można nabrać tematu do samodzielnych przemyśleń, jak to mogło być w oparciu o przedstawione fakty. Jednoznacznej odpowiedzi w nauce nie ma i być może nie będzie przez długi czas... albo wcale.

Ilustrowana teoria wszystkiego, to książka nie dla każdego - chociaż nie jest ona napisana trudnym językiem, to dużo w niej dość skomplikowanych teorii i wywodów, co może niektóre osoby zniechęcić. Niemniej jest to pozycja bardzo dobra dla osób, które chcą poszerzyć swoją wiedzę i mieć punkt wyjścia do dalszych poszukiwań odpowiedzi na nurtujące pytania. Poza tym książka została wydana niezwykle schludnie - gruby i sztywny papier, dużo kolorowych zdjęć przedstawiających dalekie i te bliskie galaktyki, oraz twarda oprawa z obwolutą. Polecam!

Za możliwość przeczytania książki serdecznie dziękuję Wydawnictwu Zysk i S-ka!

[Adres usunięty]