Idź postaw wartownika

Odkąd tylko "Idź, postaw wartownika" zagościło na półkach księgarni, byłam pewna, że przeczytanie tej pozycji jest tylko kwestią czasu. Nie mogło być inaczej. Ja- absolutnie zachwycona "Zabić drozda", czyli moim zdaniem wybitną, niezwykłą książką, pretendującą do miana arcydzieła, postanowiłam powrócić do Maycomb, z którym czułam się w pewien sposób związana i, które swojego czasu dostarczyło mi tylu uniesień i wzruszeń.

Jak się okazało, nie tylko ja powracałam do Maycomb. Do swojego rodzinnego miasta z dalekiego Nowego Yorku nadciągała także Jean Louise, którą ze znanym nam z "Zabić drozda" Skautem łączy tylko godny pozazdroszczenia talent do wpadania w tarapaty oraz odrobina szaleństwa, na prowincji nie zawsze znajdująca zrozumienie. Młoda, dorastająca kobieta powraca do domu z wielkiego miasta, ale tam nic już nie jest takie samo. Stary dom został sprzedany, ojciec zmaga się z ciężką chorobę, która z silnego, niezłomnego, krzepkiego człowieka uczyniła go zniedołężniałym staruszkiem, Henry z towarzysza zabaw wyrósł na obiecującego prawnika i liczy na to, że ich przyjaźń wkrótce uda mu się przekuć w coś więcej. Ale, co najważniejsze, w małym, prowincjonalnym Maycomb wieje wiatr wielkich zmian. W Ameryce Murzyni ubiegają się o prawa obywatelskie, prężnie działają organizacje walczące o godność czarnoskórych, ruch staje się coraz silniejszy i zyskuje liczbę nowych zwolenników na Północy. Ale mieszkańcy Południa nie potrafią się z tym pogodzić, boją się o swoją pozycję, zamykają się w schematach, stereotypach, przyzwyczajeniach... Rośnie napięcie między obiema stronami- to widać na pierwszy rzut oka. Rozgrywa się przecież ostateczne starcie, które zadecyduje o przyszłości nie tylko Alabamy, ale także całych Stanów Zjednoczonych.

Uprzedzenie- to brudne słowo- oraz wiara- słowo jakże czyste- mają ze sobą coś wspólnego: zaczynają się tam, gdzie kończy się rozum.

"Idź, postaw wartownika" to książka o gorzkich, rozczarowujących powrotach. To także opowieść o konfrontacji przeszłości z teraźniejszością. Główna bohaterka wciąż poszukuje prawdy o sobie i swoich bliskich. Poszukuje także autorytetu, drogowskazu, wskazówki, zgodnie z którą mogłaby zacząć żyć. Tak, jak Jean Louise, każdy z nas, wkraczając w dorosłość musi zmierzyć się z tym, co było, by otworzyć nową kartę swojego życia. Coś, co niegdyś wydawało się Idyllą, mistyczne miejsce dzieciństwa w końcu przestaje istnieć. Nie ma już powrotu do tego, co przeminęło- pozostają tylko wspomnienia.

Wyspą każdego człowieka, Jean Louise, jego wartownikiem, jest sumienie.

Harper Lee w swojej powieści rozprawia się także z tym, co w nas najgorsze. Z naszym ograniczeniem, zakotwiczeniem w głupocie, egoizmie, nieumiejętności dostrzeżenia innych ludzi, gdy w grę wchodzą nasze interesy. Uprzedzenie to to, co nami steruje, wiąże nam ręce, sieje niepokój. My, ludzie, jesteśmy spętani naszymi uprzedzeniami, które często nie posiadają żadnego uzasadnienia. Budujemy mury ot tak, bez powodu. A nader wszystko boimy się zmian, nawet jeśli są one konieczne.

Niewątpliwie, "Idź, postaw ratownika" porusza tematy ważne. Całkiem dużo znajdziemy w niej o dojrzewaniu, dorastaniu, młodzieńczej miłości czy relacjach ojca z córką. Mnie jednak powieść ta rozczarowała. I to na dwa sposoby. Tak, jak Jean Louise, rozczarowało mnie to, co zastałam w mieście, rozczarowali mnie jej bliscy: Henry czy Atticus, który w "Zabić drozda" urósł do rangi bohatera, herosa, boga... "Idź, postaw wartownika" ściągnęło mnie na ziemię. Nie ma Arkadii, nie ma ludzi idealnych, nie ma miłości, z której nie dałoby się zrezygnować. Kolejne rozczarowanie przyniosła mi sama budowa powieści. Całość okazała się niezbyt przemyślana, nazwałabym tę książkę raczej przemielonym miszmaszem. Trochę o prawach czarnoskórych, trochę o miłości, trochę o rodzinie... Wszystko i nic. Wszystkiego za dużo. Za dużo wspomnień. Czasami chciałoby się, żeby książka zaczęła wreszcie żyć własnym życiem, ale ona umiera zanim rozwija skrzydła.

Mimo wszystko, zachęcam do lektury wszystkich wiernych czytelników "Zabić drozda", którzy chcieliby powrócić do Maycomb i nie boją się rozczarowań.

[Adres usunięty]

Idź, postaw wartownika - Harper Lee - recenzja

Kiedy w czasie przerwy świątecznej nie miałam nic do robienia, postanowiłam przeczytać książkę, do której dość długo nie mogłam się zebrać. Jest to powieść pt. „Idź, postaw wartownika” , która powstała w połowie lat pięćdziesiątych, a wydana została dopiero w dzisiejszych czasach. Napisana przez amerykańską pisarkę i publicystkę Harper Lee , która znana jest głównie jako autorka uhonorowanej Nagrodą Pulitzera powieści „Zabić drozda”.

Dwudziestosześcioletnia Jean Louise - zwana Skautem - wraca do domu na urlop, po długim pobycie w Nowym Jorku. Spotkanie z przeszłością jest dla niej bardzo ciężkie. Wie, że jej przyjaciel z lat szkolnych – Hank – chce ją za żonę, lecz ona nie jest pewna swoich uczuć. Ciotka Alexandra prosi ją by nie wracała już do miasta, bo jest potrzebna swemu starzejącemu się ojcu. Niestety dziewczyna zdaje sobie sprawę, że w jej rodzinnej miejscowości nie będzie mogła być anonimowa, że wszystko co zrobi od razu ujrzy światło dziennie i wioska będzie plotkować. Nie ma mowy o wychyleniu się z poza ram, odejściu od norm.

To co zastaje w rodzinnej wiosce niszczy jej świat, od dzieciństwa tak idealnie poukładany. Jean Louise poznaje nowe oblicze swego ojca i ludzi których wydawało jej się, że zna od zawsze. Zamęt bowiem wprowadza sprawa nadania Murzynom pełni praw obywatelskich. Wszyscy których zna są przeciw. Dziewczyna ma zupełnie inny punkt widzenia, gdyż kiedy straciła matkę wychowywała ją poczciwa Calpurnia, która była czarnoskóra. Tym bardziej nie rozumie swego ojca i jego postępowania…

W książce pomiędzy problemami politycznymi znajduje się również miejsce na wspomnienia Jean z lat dziecięcych. Czasami wzruszają, czasami bawią do łez.

Autorka podejmuje bardzo ważny temat, również w czasach dzisiejszych. Jean nie zgadza się z ojcem i dochodzi do wielkiej kłótni, w której Jean chce postawić na swoim. Po pewnym czasie zaczęłam utożsamiać się ze Skautem, myślę że broniłabym własnego zdania, własnych przekonań tak jak ona. "Wyspą każdego człowieka, (…), jego "wartownikiem" jest sumienie. Nie ma czegoś takiego, jak zbiorowa świadomość".

Momentami tekst jest dość trudny, a konkretnie kiedy ojciec Jean – prawnik – wypowiada się na tematy polityczne. Dlatego polecam tę powieść trochę starszym czytelnikom. Mimo tego nie żałuję, że sięgnęłam po tą powieść i myślę że za jakiś czas ponownie ją przeczytam i zwrócę uwagę na inne ważne aspekty tej powieści.

Weronika, lat 16

źródło:[Adres usunięty]

„Bo tak powiedział do mnie Pan: Idź, postaw wartownika, iżby doniósł, co zobaczy.”

Dwudziestosześcioletnia Jean Louise, zwana Skautem, wraca z Nowego Jorku w rodzinne strony. Ma nadzieję, że wszystko będzie tak jak dawniej. Niestety coś dziwnego dzieje się z jej bliskimi i z mieszkańcami miasta. Ojciec niegdyś sprawiedliwy, teraz zmienił się nie do poznania. To samo tyczy się przyjaciela z dzieciństwa oraz wuja, i tylko ciotka wciąż wydaje się być taka jak dawniej. Na południu Stanów Zjednoczonych panuje istny zamęt polityczny, gdzie trwają spory o nadanie Murzynom pełnych praw obywatelskich. Skaut musi zmierzyć się z bolesną rzeczywistością. Jej powrót do domu staje się słodko-gorzkim doświadczeniem, gdy na jaw wychodzi przykra prawda o jej krewnych i mieszkańcach Maycomb. Wszystkie prawdy i wartości w które dotychczas tak silnie wierzyła zostaną wystawione na ciężką próbę.

Najnowsza książka Harper Lee, tak naprawdę wcale nie jest nowa. Autorkę każdy kojarzy ze słynnej powieści „Zabić drozda”, która otrzymała Nagrodę Pulitzera. Teraz Harper Lee powraca po ponad pięćdziesięciu latach, a my mamy okazję poznać dalsze losy bohaterów jej pierwszej książki. Ciekawostką jest to, że „Idź, postaw wartownika” powstała w latach pięćdziesiątych i dopiero dziś doczekała się swojego wydania. I choć nie miałam okazji czytać pierwszej książki autorki, cieszę się, że mogłam zagłębić się w lekturę „Idź, postaw wartownika”. Nie będę ukrywać, że momentami brakowało mi znajomości „Zabić drozda”, ale i tak książka zrobiła na mnie duże wrażenie. Być może nie jest to mistrzowsko napisana powieść, ale na pewno warto ją przeczytać, a już z pewnością powinien sięgnąć po nią każdy, kto słynne „Zabić drozda” ma już za sobą.

Bohaterką powieści jest dorosła Jean Louise, która wraca w rodzinne strony by odwiedzić swojego ojca Atticusa, który coraz bardziej podupada na zdrowiu. Zapamiętała go jako sprawiedliwego człowieka, który zawsze postępuje tak jak należy. Był dla niej poniekąd autorytetem, więc gdy ujrzała zmiany które w nim zaszły, całkowicie zmieniła swoje nastawienie do niego. Poczuła się zraniona i oszukana, bo wszystkie prawdy w które dotychczas wierzyła, okazały się tylko mrzonką. Skaut dostrzega, że nie tylko ojciec się zmienił. Również jej przyjaciel z dzieciństwa Henry, znacznie różni się od tego chłopaka którym był niegdyś. Zabiega o jej względy, licząc że dziewczyna zechce go poślubić. Ale Skaut nie chce się z nim wiązać, a gdy odkrywa jego poglądy i spojrzenie na pewne kwestie, postanawia się od niego odciąć. Jean Louise dostrzega, że tak naprawdę całe Maycomb stanęło na głowie. Nie wie już co jest prawdą, a co tylko złudzeniem, a bolesna prawda o ludziach w których kiedyś wierzyła, mocno zachwiała jej poczuciem bezpieczeństwa. Czy to możliwe, aby tak nagle zmienili swoje poglądy? A może było tak od zawsze, tylko Skaut do tej pory tego nie dostrzegała?

Wszystko wiąże się z chaosem który panuje na południu Stanów Zjednoczonych. Trwają spory w kwestii nadania Murzynom pełni praw obywatelskich. Praktycznie większość obywateli nie chce się na to zgodzić. Dla nich Murzyni to rasa gorsza, która nie zasługuje na specjalne przywileje. Ludzie są do nich uprzedzeni i po prostu traktują ich z pogardą. Nie chcą aby czarni mieszali się z białymi i panoszyli się po ich ziemi. Jean Louise jest przerażona gdy dostrzega jakie poglądy mają mieszkańcy Maycomb. A najsmutniejsze w tym wszystkim jest to, że jej ojciec i przyjaciel, należą do grona tych osób i wcale nie kryją się ze swoimi przerażającymi poglądami, a co gorsza chcą przekonać Jean Louise do swojej racji. Dziewczyna będzie musiała zmierzyć się ze smutną rzeczywistością, oraz uprzedzeniami swoich bliskich.

„Idź, postaw wartownika” nie należy do lektur łatwych. To książka która porusza ważne i trudne kwestie, takie jak segregacja rasowa i nadanie praw obywatelskich Murzynom. Widzimy tutaj wyraźny brak tolerancji, który aż razi w oczy. I choć książka została napisana pół wieku temu, z podobnymi przypadkami możemy spotkać się nawet dziś. Nie ma co ukrywać, nie jesteśmy narodem tolerancyjnym, a wielu ludzi dalej jest uprzedzonych. Rasizm to tak naprawdę udręka całej ludzkości, jednak powinno się z nim walczyć. Ale czy da się go zlikwidować całkowicie? Raczej wątpię. Cieszę się jednak, ze takie książki powstają, bo otwierają nam oczy na ten bardzo istotny i przerażający problem jakim jest segregacja rasowa, a książka Harper Lee to doskonały przykład.

Autorka pisze niesamowicie i choć książka powstała ponad pięćdziesiąt lat temu, to jej język jest niezwykle lekki i mogłabym powiedzieć, że bardzo czasowy. Całości dopełniają niezwykli bohaterowie, a zwłaszcza Jean Louise, która wypełnia tę książkę całą sobą, wnosząc do naszych serc niezwykle ważne przesłania i wartości, które powinniśmy w sobie pielęgnować. Autorka poza wiodącymi wydarzeniami w książce, ukazuje nam również wspomnienia głównej bohaterki. To niezwykłe migawki z dzieciństwa i młodości Jean Louise, które przybliżają nam jej postać, a także pozostałych bohaterów historii. Widzimy jacy byli kiedyś i jak zmienili się od tamtego czasu.

„Idź, postaw wartownika” to piękna, a zarazem dramatyczna książka, przesycona prawdziwymi emocjami i ludzkimi zmartwieniami. To niezwykle mądra i wartościowa lektura, którą powinien przeczytać każdy z nas. Proponuje jednak sięgnąć uprzednio po „Zabić drozda”. Jestem pewna, że dzięki temu w pełni docenicie wartość tej niezwykłej i ponadczasowej książki.

Na jednym z murali w centrum Białegostoku widnieje napis „Rasizm jest zaprzeczeniem najgłębszej tożsamości istoty ludzkiej”. Są to słowa Jana Pawła II. Boli mnie to, że ponad pół wieku po wydarzeniach tej książki, gdy Stany Zjednoczone doczekały się już pierwszego w historii kolorowego prezydenta, wciąż musimy wypisywać na murach takie hasła, aby nie zapomnieć, że bez względu na kolor skóry, w żyłach każdego z nas płynie czerwona krew.

Kiedy kobieta, której powierzasz wychowanie swoich dzieci staje się „czarnuchem”? Gdy Jean Louise dokonuje swojego zaskakującego odkrycia, trudno nie rozumieć jej gniewu. Nie sposób nie opowiedzieć się po jej stronie. Jednak zanim skażemy Atticusa i Hanka na wieczne potępienie, warto poznać ich punkt widzenia. Każdy oskarżony ma przecież prawo do obrony. Przecież każdy kij ma dwa końce. Szczerze mówiąc, trudno mi nie zgodzić się z pewnymi argumentami Atticusa. Podział rasowy nie jest w porządku, ale gdy spojrzeć na problem przez pryzmat poziomu edukacji społeczeństwa, wszystko zaczyna mieć sens. Powierzanie kluczowych dla rozwoju ogółu społeczeństwa decyzji ludziom, którzy dopiero niedawno nauczyli się czytać może mieć sporo negatywnych skutków. Wszystkie przemiany społeczne potrzebują czasu. Równouprawnienie też.

Jak Tyrin Lannister „mam słabość do kalek, bękartów i ludzi pokrzywdzonych przez los”, dlatego wątek segregacji rasowej przez większość czasu odwracał moją uwagę od innego aspektu. Harper Lee porusza w tej powieści również temat, który dotyczy większości z nas: odcinania pępowiny. Jean Louise co prawda wyprowadziła się z domu i jest niezależna, ale emocjonalnie wciąż bardzo związana jest z ojcem, który był właściwie jedynym rodzicem, jakiego miała. Głęboko wierzy w nieomylność Atticusa. Zakłada, że podziela jej poglądy na większość spraw, bo przecież swoje zaczerpnęła z tego, jak ją wychował. Nadszedł jednak moment, gdy sama w swoim sumieniu musi rozstrzygnąć kluczowe dylematy.

Nie przepadam za historiami z wątkiem politycznym, jednak trudno nie sięgnąć po powieść określaną mianem największego literackiego powrotu XXI wieku. Ale czy można powrotem nazwać książkę napisaną ponad pół wieku temu?