"Euforia" to opowieść o ostatnim roku życia Sylvii Plath (1961–1962), ekspresyjny portret błyskotliwego umysłu zmagającego się z otaczającym go światem, najdroższymi osobami oraz z samym sobą. To także zaskakująco współczesna historia kobiety walczącej o skrawek własnego terytorium w świecie pozornie zakładającym równość płci.
Sylvia jest w ciąży z drugim dzieckiem, natchniona obietnicą nowej przygody, u progu której stanęła z mężem Tedem Hughesem: wizją remontu starej posiadłości i stworzenia w niej własnego królestwa – rodziny. Zanim pojawiły się dzieci, jako dwoje intelektualistów szli szturmem przez życie, czerpiąc z niego pełnymi garściami. Teraz Ted z łatwością znika i zasiada do pisania, podczas gdy Sylvia czuje się jak samica oblegana przez swoje młode – przytłoczona rolą matki, niespełniona jako artystka. Kiedy nadchodzi pierwsze wspólne lato w Devon, jabłonie uginają się pod nadmiarem owoców, a róże kwitną w bujnych kępach, lecz ich słodki zapach mąci nuta rozkładu…
W 2021 roku powieść została nagrodzona Augustpriset, najważniejszą szwedzką nagrodą literacką. Krytycy zwracali uwagę na językowy aspekt książki, odzwierciedlający stan ducha bohaterki, a także znakomicie oddaną atmosferę wewnętrznej walki, gdy potrzeba artystycznego rozwoju konkuruje z przyziemnością, z instynktem macierzyńskim, z niezrozumieniem i zazdrością.
ELIN CULLHED
Szwedzka pisarka urodzona w 1983 roku. Zadebiutowała uznaną przez krytykę powieścią dla młodzieży "Gudarna" (Bogowie). Euforia to pierwsza jej książka adresowana do dorosłego czytelnika. Cullhed zafascynowała się życiem i twórczością Sylvii Plath, znalazłszy się w podobnej sytuacji życiowej: została żoną pisarza oraz matką walczącą o przestrzeń i czas dla
swojej własnej twórczości.
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii literatura piękna obca
Czy książka "Euforia. Powieść o Sylvii Plath" to biografia czy literatura piękna?
"Euforia" to zbeletryzowana opowieść biograficzna, która skupia się na emocjonalnym portrecie poetki, a nie na suchych faktach historycznych. Autorka stosuje ekspresyjny język, aby oddać wewnętrzne rozterki bohaterki zmagającej się z rolą matki i artystki. Tekst koncentruje się na ostatnim roku życia Sylvii Plath, oferując intymne spojrzenie na jej relację z mężem. Jest to pozycja idealna dla czytelników ceniących głęboką analizę psychologiczną postaci w formie literackiej.
Jaką tematykę porusza Elin Cullhed w swojej nagrodzonej powieści?
Książka analizuje konflikt między macierzyństwem a potrzebą twórczej wolności w realiach lat sześćdziesiątych. Narracja pokazuje trudności kobiety walczącej o własną tożsamość w świecie zdominowanym przez mężczyzn. Czytelnik obserwuje codzienność w Devon, gdzie sielankowa atmosfera kontrastuje z narastającym poczuciem osamotnienia bohaterki. To studium ambicji oraz bolesnych kompromisów, przed którymi staje każda artystka pragnąca realizować swoje pasje.
Czy styl pisania w tej książce jest przystępny dla każdego czytelnika?
Język utworu jest gęsty, metaforyczny i precyzyjnie odzwierciedla burzliwy stan ducha głównej bohaterki. Konstrukcja zdań oraz bogata warstwa opisowa wymagają od odbiorcy dużego skupienia i empatii wobec przeżyć postaci. Autorka unika prostej linearności na rzecz strumienia myśli, co nadaje lekturze bardzo osobisty, wręcz duszny charakter. Dzięki temu zabiegowi można niemal fizycznie odczuć napięcie towarzyszące Sylvii w jej codziennych, domowych zmaganiach.
Za co powieść otrzymała prestiżową szwedzką nagrodę literacką Augustpriset?
Książka została wyróżniona za mistrzowskie oddanie atmosfery wewnętrznej walki oraz wyjątkowe walory językowe. Jury doceniło autentyczność, z jaką przedstawiono uniwersalny problem poszukiwania własnej przestrzeni życiowej przez kobietę. Powieść zyskała uznanie krytyków dzięki odważnemu i świeżemu spojrzeniu na legendę znanej poetki. To dzieło, które łączy wysoką jakość literacką z głębokim przesłaniem dotyczącym ról społecznych i rodzinnych.
Dla kogo lektura tej książki może okazać się zbyt obciążająca?
Pozycja ta nie jest odpowiednia dla osób szukających lekkiej rozrywki lub optymistycznej historii o sukcesie. Tematyka depresji, niespełnienia i toksycznych relacji dominuje nad fabułą, co nadaje całości ciężki, melancholijny ton. Czytelnicy oczekujący klasycznej biografii opartej na chronologii suchych faktów poczują się zagubieni w subiektywnej, emocjonalnej narracji. Jest to wymagająca lektura, która bez upiększeń pokazuje bolesne aspekty ludzkiej psychiki i trud egzystencji.
