Kariera Nikodema Dyzmy

„Kariera Nikodema Dyzmy” autorstwa Tadeusza Dołęgi-Mostowicza, to jedna z tych książek, do których zawsze wraca się z ogromną przyjemnością.

Nikodem Dyzma, bezrobotny urzędnik pocztowy z prowincji, przybywa do Warszawy w poszukiwaniu pracy. Zrządzeniem losu znajduje na ulicy zaproszenie na raut dla dyplomatów i osób z wyższych sfer. Omyłkowo uznany za ważnego gościa, zostaje wpuszczony do środka, gdzie daje pokaz obcesowego zachowania. Przynosi mu to nie tylko poklask i uznanie zebranego towarzystwa, ale i otwiera drzwi do oszałamiającej kariery.

„Kariera Nikodema Dyzmy” jest satyrą na międzywojenną elitę polityczną. Tadeusz Dołęga-Mostowicz napisał tę książkę w odwecie za to, że został pobity przez ludzi związanych obozem sanacji, nieakceptujących jego krytycznych wypowiedzi na temat ówczesnej władzy i Piłsudskiego. Autor przedstawił w niej śmietankę towarzyską, jako ludzi naiwnych i pazernych, dla których liczą się tylko splendor i dobra zabawa. W tym towarzystwie doskonale odnalazł się tytułowy bohater, który pomimo braku kultury i wykształcenia, został wyniesiony przez elity na coraz wyższe stanowiska. Czytając „Karierę Nikodema Dyzmy” odniosłem wrażenie (podobnie jak w przypadku „Folwarku zwierzęcego”), że pomimo upływu blisko dziewięćdziesięciu lat od jej napisania, powieść nie straciła nic na aktualności. Jak wielu Nikodemów Dyzmów robi kariery w obecnej polityce? Czy politycy nie myślą przede wszystkim o własnych korzyściach, a nie o wyborcach, którzy ich wybrali?

Książkę czyta się znakomicie od pierwszej do ostatniej strony. Mam wrażenie, że w tej lekturze nie ma zbędnych fragmentów. Autor doskonale przedstawił przekrój społeczeństwa okresu międzywojennego: od prostytutki do księcia, od robotnika do ministra. Właściwie każdy z bohaterów jest na swój sposób ciekawy i trudno mi znaleźć jakąś postać, która nie wnosi nic do treści. Zdecydowanie najciekawszym z bohaterów jest Żorż Ponimirski, który chociaż jest uznawany za wariata, okazuje się jedyną rozsądną osobą.

„- Milczeć - wrzasnął Ponimirski i jego blada twarzyczka chorowitego dziecka zrobiła się czerwona z wściekłości. - Milczeć! Sapristi! Z was się śmieję! Z was! Elita! Cha, cha, cha... Otóż oświadczam wam, że wasz mąż stanu, wasz Cincinnatus, wasz wielki człowiek, wasz Nikodem Dyzma to zwykły oszust, co was za nos wodzi, to sprytny łajdak, fałszerz i jednocześnie kompletny kretyn! Idiota, nie mający zielonego pojęcia nie tylko o ekonomii, lecz o ortografii. To cham, bez cienia kindersztuby, bez najmniejszego okrzesania! Przyjrzyjcie się jego mużyckiej gębie i jego prostackim manierom! Skończony tuman, kompletne zero! Daję słowo honoru, że nie tylko w żadnym Oksfordzie nie był, lecz żadnego języka nie zna! Wulgarna figura spod ciemnej gwiazdy, o moralności rzezimieszka. Sapristi! Czy wy tego nie widzicie? Źle powiedziałem, że ON was za nos wodzi! To wy sami wwindowaliście to bydlę na piedestał! Wy! Ludzie pozbawieni wszelkich rozumnych kryteriów. Z was się śmieję, głuptasy! Z was! Motłoch!...”

Oceniając „Karierę Nikodema Dyzmy” nie sposób nie wspomnieć o rewelacyjnym serialu Jana Rybkowskiego, który został nakręcony na podstawie powieści Dołęgi-Mostowicza. Główną rolę zagrał w nim genialny Roman Wilhelmi, a na ekranie towarzyszą mu m.in. Jerzy Bończak, Bronisław Pawlik, Bogusz Bilewski i Wojciech Pokora.

„Kariera Nikodema Dyzmy” to doskonała książka. Niedłużąca się ani na moment akcja, świetnie zarysowane postacie i duża dawka humoru sprawiają, że zaliczam tę lekturę do najlepszych powieści w polskiej literaturze. Jeżeli jeszcze nie czytaliście tej książki, to jak najszybciej nadróbcie tę zaległość, a potem porównajcie ją z serialem. W obu przypadkach satysfakcja i dobra zabawa gwarantowana.

Opinia pochodzi z mojego bloga: [Adres usunięty]

Jak ja się przy tej książce uśmiałam, to nie macie pojęcia:-) Przekazała mi tak dobrą energię, aż od nowa zachciało mi się żyć. Podejrzewam, że książkę wszyscy znają, dlatego chciałabym skupić się tutaj na nieco innych aspektach niż jej opis:-) Po pierwsze, jest znakomicie napisana. Pełna humoru, dwuznacznych sytuacji i sarkazmów. Jednak w tym całym mądrym świecie, w jakim później pan Dyzma się znalazł, swoim początkowym zachowaniem przekazał coś ważnego. To był naprawdę prosty mężczyzna z dość nietypową urodą, pochodzący z biedniejszej wsi. Nie znał przekrętów, ani wyłudzeń, tylko na pierwszy plan stawiał żołądek. Bardzo chciał zdobyć odpowiednią pracę, choć jednak ocena jego tańca ludzi z wioski nie była odpowiednio klarowna. On sam będąc prostym człowiekiem, jeszcze nie złamanym przez system, przez cały dzień myślał, by zdobyć jakąkolwiek pracę. Nie miał pieniędzy na czynsz i dodatkowo nie grzeszył klasą. W pewien sposób przeczytał list, który nie był zaadresowany do niego i tak oto poznał ludzi z wyższej półki społecznej. Z powodu swojej prostoty i nieznajomości innych zyskał szacunek ministra. I tak jego kariera nabrała rozpędu, jednak nie na to chciałam zwrócić uwagę. Zobaczcie, podobno dziecko nie kłamie, bo nie zna złych zachowań. Nikodem pochodził z nizin społecznych, więc również nie był splamiony przez otoczenie. Z powodu swojej prostolijności okazał się wart zaufania i szacunku. Wkroczył w wielki świat tylko z zamiarem zaspokojenia głodu. Nie zwracał na siebie uwagi, jednak, gdy ktoś wytrącił mu jedzenie z rąk i odszedł, dogonił go, by mu pokazać, że powinien go przeprosić. Nawet nie interesowało go kim ta osoba jest. W ten sposób wrogowie mężczyzny, który go potrącił, oddali swój szacunek Nikodemowi. Docenili jego szczerość, autentyczne maniery i wolność wypowiedzi. Dla nich było to odważne, gdyż we własnym świecie żyli tylko na pozorach, wciąż zważając na to co jedzą, jak są ubrani, z kim rozmawiają i co mogą powiedzieć. Autor pokazał tą powieścią jak ważna jest w naszym życiu szczerość i autentyczność. Nie ważne skąd się pochodzi, ważne jakim się jest człowiekiem. Możesz być biedny, ale mieć godność, możesz być bogaty i mieć jej brak. Jednak czy jesteś wtedy szczęśliwy?

Słuchajcie, książka naprawdę czyta się sama. Prawdziwą przyjemnością było ją czytać i obserwować jak z nikogo stawał się kimś. Tylko z powodu jednej rzeczy, coś wciąż nie dawało mu spokoju. Jesteście może ciekawi co to było? Naprawdę mega opowieść. Pióro autora mogę czytać w nieskończoność, tym bardziej, jeśli jej każda książka potrafi dać tyle przyjemności:-) Ogromnie polecam!

„Kariera Nikodema Dyzmy” autorstwa Tadeusza Dołęgi-Mostowicza, to powieść z czasów dwudziestolecia międzywojennego. Została ona zręcznie przełożona z języka i stylu autora, przez Nataszę Sochę, znaną z bestsellerowych powieści obyczajowych, na nowoczesną polszczyznę, zachowując wierność oryginalnego tekstu. Dzięki uwspółcześnieniu książka ma szansę trafić do młodszych pokoleń oraz zachęcić po lekturze do sięgnięcia po oryginał 🌹.

Główny bohater Nikodem Dyzma to bezrobotny cwaniak, który za pomocą podszywanie się pod kogoś, kim nie jest, dostaje szanse by dostać się na wysokie szczeble politycznej kariery. Jako postać budzi zarówno podziw, jak i niesmak po przez manipulacje, które stosuje oraz nieprawdopodobne perypetie. Jego kariera jest pełna humoru, ironii, dramatyzmu, a także zwrotów akcji. W książce poruszane są takie wątki jak ambicja, korupcja, moralność, tożsamość, miłość i przyjaźń, które są uniwersalne i nadal aktualne.

Książka pomimo uwspółcześnienia, nadal jest napisana piękną i bogatą polszczyzną, a podczas lektury można poczuć klimat zmian społecznych tamtej epoki.

„Kariera Nikodema Dyzmy” to doskonała powieść, dla tych którzy lubią zabawną, a zarazem inteligentną literaturę. Będzie ona idealna dla tych, którzy chcą poznać lub odświeżyć klasykę polskiej prozy. Myśle, że zachwyci również fanów filmów „Znachor”, które są inspirowane twórczością Dołęgi-Mostowicza. Książka ta pomimo upływy lat, nie nudzi się, zaskakuje swoją pomysłową fabułą i przekazuje ponadczasowe prawdy🌹.

Mam nadzieję, że w przyszłości pojawi się więcej takich książek i z niecierpliwością na nie czekam 🤗.

Dziękuję za zaufanie i egzemplarz do recenzji od wydawnictwa @hardewydawnictwo, a @[Adres usunięty]ka za ułatwienie mi odbioru tej świetnej lektury (współpraca reklamowa) 🩷.

"Kariera Nikodema Dyzmy" to moj top! Czyta się ją naprawdę szybko, bo akcja jest zajmująca, a główny bohater ma niezłą inwencję. Momentami można się pośmiać, a momentami zastanowić nad ludzkimi zachowaniami. Polecam wszystkim, którzy lubią inteligentne i dowcipne powieści.