Irena Krzywicka

Irena Krzywicka, słynna "Gorszycielka", była polską pisarką żydowskiego pochodzenia. Pisała powieści, m.in. "Pierwsza krew" czy cykl "Skuci i wolni". Największą do dziś popularnością okazała się jednak wydana pod koniec życia autobiograficzna książka "Wyznania gorszycielki". Była publicystką i tłumaczką, jedną z najsłynniejszych postaci w dziejach polskiego feminizmu. Propagowała świadome macierzyństwo, antykoncepcję i edukację seksualną.

Rodzice pisarki, spolonizowani Żydzi nazwiskiem Goldberg, wywodzili się z lewicowej inteligencji mieszczańskiej. Za swoją socjalistyczną działalność zostali zesłani przez władze carskie na Syberię, gdzie w roku 1899, w Jeniseju, przyszła na świat ich córka - Irena. Po powrocie do Polski, śmierci ojca i ponownym zamążpójściu matki, dziewczynka wychowywała się w duchu racjonalizmu i tolerancji. W 1922 ukończyła polonistykę na Uniwersytecie Warszawskim. Z powodu konfliktu z promotorem nie udało jej się jednak obronić pracy doktorskiej.

Wyszła za mąż z przyjaźni za Jerzego Krzywickiego. Ich związek miał od początku charakter otwarty. Jej kochankami byli m.in. Walter Hasenclever i Tadeusz Boy-Żeleński. Głośny romans z Boyem i ich wspólna działalność na rzecz promowania świadomego macierzyństwa i kontroli urodzeń uczyniły z Krzywickiej czołową polską feministkę okresu międzywojnia.

W założonym przez Irenę Krzywicką dodatku do "Wiadomości Literackich" zatytułowanym "Świadome życie" publikowały m.in. Zofia Nałkowska, Maria Pawlikowska-Jasnorzewska i Wanda Melcer. Krzywicka pisała również reportaże sądowe, m.in. ze słynnego procesu Gorgonowej.

Podczas okupacji współpracowała z AK. Wojna odebrała jej najbliższych: męża, który zginął prawdopodobnie w Katyniu, Boya (rozstrzelanego we Lwowie) i starszego syna, Piotra. Po wojnie była kilka lat attaché kulturalną w ambasadzie polskiej w Paryżu. Po powrocie do kraju pisała recenzje teatralne, prowadziła salon literacki, została też radną Warszawy. Od 1964 roku mieszkała na stałe we Francji. Zmarła w roku 1994.